Glumački revolucionar – kako je Marlon Brando promijenio istoriju filma

 <!—->

Marlon Brando rođen je 3. aprila 1924. godine u Omahi, Nebraska, u porodici Marlona Ernesta Branda, prodavca pesticida, i Doroti Džuli Penebejker, ambiciozne glumice.

Njegovo djetinjstvo obilježile su turbulentne porodične okolnosti, uključujući majčin alkoholizam i očevu strogost. Nakon što je izbačen iz vojne akademije Šatak zbog buntovništva, Brando se preselio u Njujork 1943. godine kako bi studirao glumu kod Stele Adler, gdje je usvojio tehnike Stanislavskog sistema, prenosi Index.hr.

Karijeru započeo na Brodveju
Brando je započeo karijeru na Brodveju, gdje je njegova uloga Stenlija Kovalskog u Tramvaju zvanom želja Tenesija Vilijamsa privukla pažnju kritike i publike.

Filmska adaptacija iz 1951. donijela mu je prvu nominaciju za Oskara. Uslijedila je uloga Terija Maloja u Na dokovima Njujorka, za koju je 1955. osvojio svog prvog Oskara, učvrstivši status zvijezde.

Tokom 1960-ih Brando je doživio pad u karijeri zbog nekoliko komercijalno neuspješnih filmova i sukoba sa rediteljima. Međutim, povratak u velikom stilu dogodio se 1972. s ulogom Vita Korleonea u Kumu Frensisa Forda Kopole.

Ta uloga donijela mu je drugi Oskar, iako ga je odbio da prihvati na ceremoniji kao znak protesta protiv tretmana Indijanaca u Holivudu i SAD-u.

<!—->

Incident na dodjeli Oskara
Umjesto da se pojavi na ceremoniji i preuzme nagradu, odlučio je da pošalje Sašin Litlfezer, aktivistkinju za prava američkih starosjedelaca, da u njegovo ime održi govor i odbije nagradu. Ova odluka bila je dio njegovog protesta protiv tretmana američkih starosjedelaca u filmskoj industriji i širem američkom društvu.

U to vrijeme pokret za građanska prava bio je u punom zamahu, a Brando je bio poznat po svom aktivizmu. Posebno ga je razljutio tadašnji sukob između aktivista Američkog indijanskog pokreta i savezne vlade u Vunded Niju u Južnoj Dakoti, koji je trajao od februara 1973. godine. Incident u Vunded Niju bio je okidač za njegov javni protest odbijanjem Oskara.

Kasnije u karijeri, Brando je nastupio u značajnim filmovima poput Apokalipsa sada (1979.), ali njegova reputacija bila je pomračena ekscentričnim ponašanjem i problemima sa težinom.

Privatni život
Brando je bio poznat po burnom privatnom životu. Imao je tri zvanična braka – s Anom Kašfi, Movitom Kastenedom i Taritom Teriipaja – kao i brojne veze, iz kojih je imao najmanje 11 djece, iako se broj razlikuje prema izvorima. Njegov sin Kristijan uhapšen je 1990. zbog ubistva, a kćerka Šajen počinila je samoubistvo 1995., što je duboko uticalo na Brandovu kasniju izolaciju.

Bio je strastveni aktivista za građanska prava i prava Indijanaca, često koristeći svoju slavu za promovisanje tih ciljeva. Njegovo odbijanje Oskara 1973. ostaje jedan od najpoznatijih političkih činova u istoriji Holivuda.

Marlon Brando preminuo je 1. jula 2004. u Los Anđelesu od respiratornih problema povezanih s plućnom fibrozom. Iza sebe je ostavio nasleđe koje nadilazi film – njegov uticaj na glumu i dalje se osjeća, inspirišući generacije glumaca poput Roberta De Nira i Ala Paćina.

Uprkos kontroverzama, Brando ostaje simbol autentičnosti i umjetničke hrabrosti.