Kanađani razočarani zbog troškova Mundijala – milijarda dolara i ucjene Fife

<!—->U Kanadi će se igrati 13 od 102 utakmice, a istraživački program Radio Kanada – “Enket” – očekuje da će to poreske obveznike druge najveće zemlje svijeta koštati preko milijardu kanadski dolara (610 miliona eura).

Putem zahtjeva za slobodan pristup informacijama, “Enket” je došao do hiljada dokumenata vezanih za međunarodno takmičenje koje će se igrati u različitim gradovima u SAD-u, Meksiku i Kanadi.

Montreal je povukao svoju kandidaturu u julu 2021. godine. Prema “Enketu”, Olimpijski stadion je mogao da ugosti neke utakmice Svjetskog prvenstva, ali su uslovi Fife bili previše restriktivni za Montreal, iako su Toronto i Vankuver na kraju pristali.

Ti uslovi bili su toliko strogi da su mogli ograničiti mogućnost glavnog grada Kvebeka da organizuje velike događaje po kojima je grad poznat, poput Velike nagrade Kanade u Formuli 1 i Međunarodnog džez festivala.

“Svi zahtjevi su bili potpuno besmisleni”

Dokumenti do kojih je došao “Enket” uključuju povjerljive sporazume, bilješke i mejlove koji bacaju svjetlo na način organizacije ovog velikog međunarodnog događaja.

Neki od tih dokumenata prikazivali su sporazume između Fife i Toronta i Vankuvera. To je isti ugovor koji je ponuđen Montrealu.

Javno, Montreal je saopštio da je odustao od zajedničke kandidature zbog problema sa finansiranjem.

Međutim, postojalo je više uslova koji su potencijalni dogovor sa Fifom činili praktično nemogućim, prema Karolin Pru, sadašnjoj ministarki za stanovanje u Kvebeku, koja je u vrijeme kandidature bila zadužena za turizam.

Evo nekih od uslova koje je “Enket” otkrio u izvještaju Ministarstva turizma Kvebeka iz septembra 2020. godine. Podsjetimo, Svjetsko prvenstvo će trajati od 11. juna do 19. jula:

• Nije bilo dozvoljeno organizovanje događaja, aktivnosti ili programa na Olimpijskom stadionu između 25. aprila i 19. jula 2026.
• Tereni korišćeni za Svjetsko prvenstvo ne bi smjeli da se koriste u druge svrhe tokom 23 mjeseca, od septembra 2024. do jula 2026.
• FIFA bi imala pristup parku Žan-Drapo i Staroj luci grada od 22. maja do 17. jula te godine radi organizacije događaja.
• Nijedan veliki sportski događaj ne bi bio dozvoljen u Montrealu sedmicu prije finala Svjetskog prvenstva, kao ni sedmicu nakon njega.

Veliki događaji u Montrealu koji bi mogli biti ugroženi ovim ograničenjima uključuju Veliku nagradu Kanade u Formuli 1, Džez festival, triatlon u Montrealu i festival “Francos de Montreal”.

Pru je rekla da je FIFA bila “pohlepna” i da “nije dolazilo u obzir da zovem Formulu 1 i kažem im da FIFA zahtijeva zabranu sportskih događaja”.<!—->

Prema njenim riječima, pored postavljanja prirodne trave na stadionu i ugradnje pokretnog krova – radovi na sanaciji krova tada je trebalo da budu završeni na vrijeme za prvenstvo – FIFA je takođe tražila izgradnju više liftova za svoje goste.

“Njihovi zahtjevi su se samo gomilali. Svi ti zahtjevi bili su potpuno besmisleni”, rekla je Pru.

Prema mejlu iz decembra 2017. godine koji je poslao službenik kanadskog Ministarstva baštine, FIFA je nastojala da detalje svojih ugovora zadrži povjerljivim.

U odgovoru za Radio Kanada, portparol Fife rekao je da su ugovori za Svjetsko prvenstvo sastavljeni radi zaštite brenda i garantovanja “izvora prihoda”.

Dodao je da će maksimizacija prihoda tokom turnira pomoći Fifi da uloži značajna sredstva u “razvoj fudbala širom svijeta”.

“Užasan dogovor”

Toronto će biti domaćin šest utakmica Svjetskog prvenstva. Džoš Matlou je u početku podržavao ideju da se prvenstvo dovede u najveći kanadski grad. Sada kaže da je “gledano unazad, to bio užasan dogovor za naše građane”.

Kako navodi, 2018. grad je dobio plan koji je predviđao troškove između 30 i 45 miliona za suorganizaciju, dok se sada procjenjuje da će trošak biti najmanje 380 miliona kanadskih dolara.

Stadion “BMO” morao je biti preimenovan u “Toronto stadion” za potrebe prvenstva, jer FIFA ne dozvoljava korišćenje komercijalnih naziva tokom događaja.

“Dali smo im blanko ček. Ovo je najgori sporazum koji sam ikada vidio”, naglasio je Matlou.

U Vankuveru, prema izvještaju “Enketa”, procijenjeni troškovi porasli su sa 240 miliona na potencijalnih 624 miliona dolara za sedam utakmica.

Oba grada će pokriti dio troškova dijeljenjem 220 miliona dolara federalnog finansiranja.

“To je otprilike milion dolara po minutu regularnog vremena utakmica”, rekao je Karson Binda, direktor ogranka Federacije poreskih obveznika Kanade u Britanskoj Kolumbiji. “Troškovi stalno rastu jer političari i birokrate ne znaju da kažu ne”.

Federalna vlada će takođe snositi troškove bezbjednosti tokom događaja.

“Enket” je došao do povjerljive bilješke iz 2021. godine koju je napisala Kraljevska kanadska konjička policija (RCMP), u kojoj se navodi da bi troškovi ove operacije mogli iznositi “od više desetina do više stotina miliona dolara”.