Moldavka može u Crnu Goru: Ukinuta potjernica za glavnom akterkom…

Crvena potjernica za Čebotarenko obustavljena je i prestala da bude aktivna usljed apsolutne zastare, na osnovu naredbe nadležnog suda i zahtjeva Odjeljenja bezbjednosti Podgorica…

Vrhovni sud Crne Gore odbio je prije deceniju zahtjev za zaštitu zakonitosti, izjavljen protiv presude kojom je Moldavka osuđena na godinu dana zbog lažnog svjedočenja…

Moldavsku državljanku Svetlanu Čebotarenko već osam godina niko ne traži i može da dođe u Crnu Goru, bez straha od odlaska na izdržavanje robije – potjernica za njom ukinuta je u oktobru 2018. godine, odgovoreno je Vijestima iz Uprave policije.

Iako crvena potjernica nije na snazi od tada, ta bezbjednosna institucija je pod vođstvom Veselina Veljovića krila da li traže glavnu akterku afere “S. Č.” koja je uzburkala Crnu Goru početkom ovog vijeka.

Čebotarenko je krajem decembra 2014. godine, zbog lažnog svjedočenja pravosnažno osuđena na jednogodišnju robiju odlukom Višeg suda. Potjernica za njom raspisana je krajem januara 2015. godine, a zbog apsolutne zastare ukinuta je tri godine kasnije.

“Provjerama je utvrđeno da je lice S. Č., moldavska državljanka, registrovano u evidencijama Nacionalnog centralnog biroa Interpola Podgorica, te da je bilo predmet obrade u okviru nadležnosti ovog NCB-a, a za ovim licem se u prethodnom periodu tragalo na međunarodnom planu. Trenutno za S. Č. nije aktivna nijedna potjernica iz nadležnosti crnogorskog NCB-a”, kazali su iz UP-a krajem marta, odgovarajući na pitanja da li se Čebotarenko nalazi u evidencijama crnogorske policije kao traženo lice, i da li je za njom trenutno aktivna nacionalna ili međunarodna potjernica.

Objasnili su i kada je potjernica ukinuta i po kom osnovu:

“S. Č. je u prethodnom periodu bila predmet crvene međunarodne potjernice, raspisane 30. 1. 2015. godine od strane NCB Interpola Podgorica, sa ciljem lociranja i lišenja slobode, na osnovu naredbe Osnovnog suda u Podgorici, kao i zahtjeva Odjeljenja bezbjednosti Podgorica. Navedena crvena potjernica INTERPOL-a za imenovanom je obustavljena i prestala da bude aktivna usljed apsolutne zastare, na osnovu naredbe nadležnog suda od 30. 10. 2018. godine, kao i zahtjeva Odjeljenja bezbjednosti Podgorica od 7. 11. 2018. godine”, piše u odgovorima iz UP-a.

Iz te bezbjednosne institucije objasnili su i što su radili nakon što je za Čebotarenko raspisana međunarodna potjernica – obavijestili sve države članice INTERPOL-a. Navode da su im javili i kada je potraga obustavljena.

“Kao što je već navedeno u prethodnim odgovorima, prilikom raspisivanja navedene crvene potjernice INTERPOL-a, o istom su bili obaviješteni Generalni sekretarijat INTERPOL-a, kao i sve države članice INTERPOL-a putem svojih NCB-ova. Obustava potjernice takođe je proslijeđena nadležnim međunarodnim organima. Dakle, navedena crvena potjernica je obustavljena usljed nastupanja apsolutne zastare, te naredbe nadležnog suda”, kazali su iz Uprave policije kojom rukovodi Lazar Šćepanović.

Glavnoj akterki afere “S. Č.” suđeno je u odsustvu, zbog davanja lažnog iskaza u krivičnom postupku u kome je u svojstvu žrtve trgovine ljudima svjedočila o svom fizičkom zlostavljanju, primoravanju na prostituciju i preprodavanju…

Nakon izricanja presude iz tri nevladine organizacije – Akcije za ljudska prava, Sigurne ženske kuće i Centra za ženska prava saopštili su da Moldavki nije obezbijeđeno pravično suđenje, već suđenje u odsustvu, koje je imalo sve elemente državnog progona žrtve zlostavljanja, primoravanja na prostituciju i trgovine ljudima.

Postupak protiv Čebotarenko vodio se po tužbi Zorana Piperovića i Ekrema Jasavića, koje je označila kao organizatore prisiljavanja na prostituciju.

Nekadašnji zamjenik vrhovnog državnog tužioca, sada advokat Zoran Piperović, isticao je da je Moldavka njega, Jasavića, Irfana Kurpejovića i Bajrama Orahovca lažno optužila da su počinili krivična djela trgovina ljudima i navođenja na prostituciju.

Moldavka je, u svojim iskazima iz 2002. godine, označila Piperovića kao makroa, tvrdeći da je navodio na prostituciju.

U svjedočenju je pomenula i privatnu “zabavu” na Svetom Stefanu kojoj je, kako je tvrdila, prisustvovao tadašnji predsjednik Vlade Milo Đukanović. On je saopštavao da je slučaj S. Č. “izmišljen u političkom cilju sprečavanja nezavisnosti Crne Gore”.

Piperović je uhapšen 1. decembra te godine pod optužbom da je podvodio i trafikovao S. Č. i smijenjen je sa funkcije zamjenika državnog tužioca.

Dva mjeseca proveo je iza rešetaka zbog sumnje da je bio organizator seksualnog eksploatisanja i zlostavljanja Moldavke.

Protiv njega, Kurpejovića, Jasavića i Orahovca 2003. godine pokrenuta je istraga.

Taj slučaj sudski je zatvoren kada je posljednjeg dana maja 2003. tadašnji osnovni tužilac Zoran Radonjić saopštio “da zbog nedostatka dokaza ne može podići optužnicu protiv okrivljenih u procesu”.

Sutkinja Višeg suda Ana Vuković 2. juna te godine donijela rješenje o obustavljanju istrage.

Takav epilog kritikovali su stručnjaci iz Savjeta Evrope i OEBS u posebnom izvještaju.

Vrhovni sud Crne Gore obio je prije deceniju zahtjev za zaštitu zakonitosti izjavljen protiv presude kojom je Moldavka osuđena na godinu zbog lažnog svjedočenja.

To su Vijestima juče odgovorili iz Vrhovnog državnog tužilaštva (VDT) na čijem čelu je Milorad Marković.

“Povodom Vaših pitanja obavještavamo Vas da je Vrhovno državno tužilaštvo 16.7.2015. godine podiglo zahtjev za zaštitu zakonitosti pred Vrhovnim sudom Crne Gore protiv navedene presude Višeg suda u Podgorici. Vrhovni sud Crne Gore je navedeni zahtjev za zaštitu zakonitosti odbio kao neosnovan”, kazali su iz VDT.

Zahtjev je podnijet nakon što je Viši sud preinačio uslovnu kaznu i izrekao Moldavki zatvorsku od godinu dana.

Iako je nekadašnji vrhovni državni tužilac Ivica Stanković odbijao 2019. godine da odgovori na pitanja o zahtjevu za zaštitu zakonitosti, presuda da je neosnovan donijeta je 22. septembra 2015. godine.

Donijelo je vijeće kojim je predsjedavao sudija Radule Kojović, a u kom su bili i Petar Stojanović i Svetlana Vujanović.

Prema presudi, u koju Informacije CG imaju uvid, tokom sjednice vijeća razmotreni su spisi predmeta, “ispitana je pobijana presuda u granicama propisanim čl.441 st.1 ZKP-u, ocijenjeni navodi podnijetog zahtjeva i izjašnjenja datog u sjednici vijeća, nakon čega je vijeće utvrdilo – zahtjev je neosnovan”.

Odbredba na koju su se tada pozvali predviđala je da će se Vrhovni sud prilikom odlučivanja o zahjtevu za zaštitu zakonitosti ograničiti samo na ispitivanje povrede zakona na koje se državni tužilac poziva u svom zahtjevu

VDT je u zahtjevu napisalo da smatra da je drugostepenom presudom počinjena bitna povreda odredaba krivičnog postupka “jer drugostepeni sud u svojoj odluci nije naveo okolnosti koje je uzeo u obzir prilikom odmjeravanja kazne, a što je shodno mišljenju državnog tužioca bio u obavezi osnovom čl.379 st.8 ZKP-u”.

Vrhovni sud utvrdio je tada da drugostepena presuda nije zahvaćena bitnom povredom odredaba krivičnog postupka:

“Ovo s toga što su okolnosti koje je sud uzeo u obzri prilikom odmjeravanja kazne navedene u prvostepenoj presudi, pa drugostepeni sud nije bio dužan da ih u smislu čl.379 st.8 ZKP-u ponavlja, jer bi to značilo nepotrebni formalizam kojim bi se samo drugostepena presuda opterećivala. U konkretnom krivično pravnom slučaju, kako je već u prethodnom dijelu ukazano, prvostepeni sud je okrivljenoj odmjerio kaznu zatvora, ali je tu kaznu samo utvrdio i okrivljenoj izrekao uslovnu osudu, dok je drugostepeni sud kaznu zatvora koju je utvrdio prvostepeni sud izrekao i osudio je na efektivnu kaznu zatvora, nalazeći da se jedino tom kaznom može ostvariti svrha izricanja krivičnih sankcija, o čemu je drugostepeni sud dao razloge”, piše u presudi.