Mogu li se porediti mađarska Tisa i studentski pokret u Srbiji: “Više je sličnosti nego što se na prvi pogled vidi”

Uspjeh opozicione Tise u Mađarskoj, koja je na izborima do nogu potukla režim Viktora Orbana pokrenuo je paralele između Mađarske i situacije u kojoj se nalaze oni koji žele da odmjere snage sa vlastima u Srbiji, piše N1 Srbija.

Kako je izgledala kampanja Petera Mađara i na koji način se razlikuje od srpske opozicije i studentskog pokreta?

Na samom početku kampanje, Peter Mađar doslovno se samo zagrijavao.

Trčao je sa pristalicama na kopnu, a pokazao im je i da Tisa umije da se snađe i u pravoj rijeci.

Shvatio je Mađar da se ne može osloniti na tradicionalne medije, koje je gotovo u potpunosti kontrolisao režim Viktora Orbana. Prebacio je kampanju na društvene mreže, pa je birače obavještavao i kad se šiša i brije.

Još prošlog maja, prepješačio je skoro 300 kilometara od Budimpešte do rumunskog grada Oradee kako bi dobio podršku birača. Mađar je u predizbornoj kampanji, prema medijskim izvještajima, posjetio čak 500 mjesta, a znao je da tokom jednog dana održi pet do šest govora. Skupovi su u početku bili mali, ali je odziv pristalica svakim danom bio sve veći.

Gde god pošao, našla se neka baka poput Erže koja ga je oduševljeno dočekivala.

“Stigao mi je dragi unuk”, rekla je.

“Ljubim ruke”, rekao je Mađar.

“Dragi, Bog vas blagoslovio”, rekla je Erže.

“Ljubim ruke. Hvala”, rekao je Mađar.

Dok je kandidat Mađar “orao” mađarske drumove, nijedna baka nije ostala bez pozdrava.

Predstavljao je sebe kao čovjeka iz naroda.

Na mitinzima je često okupljenima pokazivao merkata kog je koristio kao maskotu.

Kombinacija svih ovih populističkih tehnika dovela je do toga da Mađar ponizi režim. Kao da je volja za rušenje Orbana uvijek postojala, samo nije bila artikulisana.

“To je bilo kao neki cunami. Kao kod nas studentski pokret. Kao da se samo nešto očekivalo što će da pokrene tu energiju, taj bunt, te frustracije građana koji su vidjeli u šta se pretvara Mađarska”, kaže Nedim Sejdinović, novinar.

Mogu li se zaista porediti Tisa i studentski pokret u Srbiji, budući da je Peter Mađar napravio neku vrstu kulta ličnosti, dok srpski studenti namjerno ne ističu nijednog pojedinca? Mađarski novinar koji prati politiku na Balkanu kaže – više je sličnosti nego što se na prvi pogled vidi.

“Politika u Mađarskoj je uvijek bila fokusirana na lidere. Uvijek je morala da postoji centralna figura, svaka partija ima svog, kako bih rekao, firera. U Srbiji možda postoji rektor beogradskog univerziteta koji je na neki način lice nakon protesta i možda se tu formira. Ali zapravo, vidim mnogo više sličnosti između studentskog pokreta i Petera Mađara – ponajprije, u odbacivanju postojeće opozicije – kao što demonstranti ne žele Dragana Đilasa, Mađar nije želio mađarsku verziju Đilasa”, navodi Martin Buković, novinar Gemist.hu.

Mađarska verzija takođe počinje na slovo “Đ”, u pitanju je bivši premijer Ferenc Đurčanj. Njegova partija je na izborima osvojila nešto više od jedan odsto glasova – očekivano, nakon više od decenije i po demonizacije u provladinim medijima.

“On je pretvoren u jedno ogromno strašilo. Išlo se na emociju građana i mnogo godina je opozicija imala problem sa Đurčanjem koji nije htio da se skloni – nije shvatio da vi koliko god da ste pravedni jednog trenutka smetate opoziciji”, kaže Sejdinović.

Mađar je uspio da pridobije povjerenje birača, između ostalog, i jer je u kampanji poslao poruku da za njega nema povratka u Orbanovu elitu, smatra Buković. Ali poruke koje su mobilisale birače da glasaju za njega ne razlikuju se puno od onih koje je Orban slao kada je prije 16 godina došao na vlast.

“Mađar govori isto. Kao orbanizam bez Orbana. On samo kaže ‘ja sam mlađi, svježiji, nosim odijelo koje prati liniju tijela i ne želim da zaista budem Orban”, kaže Buković.

Oči cijele Evrope biće uprte u Mađarsku i novog lidera koji će najprije morati da dokaže da se razlikuje od svog prethodnika.