Nauka otkrila šta zaista stoji iza „ukletih” kuća

<!—->

„Razmislite o posjeti navodno ukletoj zgradi. Vaše raspoloženje se mijenja, osjećate se uznemireno, ali ne možete da vidite ili čujete ništa neobično. U staroj zgradi postoji velika vjerovatnoća da je infrazvuk prisutan, posebno u podrumima gdje stare cijevi i ventilacioni sistemi proizvode vibracije niske frekvencije”, rekao je profesor Rodni Šmalc, glavni autor studije.

„Još ako vam je rečeno da je zgrada ukleta, mogli biste pripisati tu uznemirenost nečemu natprirodnom. U stvarnosti, možda ste jednostavno bili izloženi infrazvuku”, dodaje on. Prema istraživanju iz 2025. godine, više od jedne trećine ljudi u Engleskoj vjeruje u duhove i natprirodna bića, a 16 odsto je prijavilo lična iskustva.

Tokom godina, naučnici su došli do raznih objašnjenja za ova viđenja, uključujući električne kvarove i halucinacije.

Infrazvuk povišava kortizol
U svojoj novoj studiji, tim istraživača je pokušao da shvati da li infrazvuk zaista može da bude krivac.

„Infrazvuk je sveprisutan u svakodnevnom okruženju, pojavljuje se u blizini ventilacionih sistema, saobraćaja i industrijskih mašina”, kaže profesor Šmalc.

„Mnogi ljudi su mu izloženi, a da toga nisu ni svjesni.”

Da bi došli do suštine problema, naučnici su angažovali 36 učesnika, koji su dali uzorke pljuvačke prije nego što su pozvani da sjede sami u sobi dok slušaju smirujuću ili uznemirujuću muziku.

Za polovinu učesnika, skriveni zvučnici su puštali infrazvuk na frekvenciji od 18 herca.

Nakon slušanja muzike, od učesnika je zatraženo da prijave svoja osjećanja, emocionalnu ocjenu muzike, kao i to da li su pomislili da čuju infrazvuk.

Rezultati su pokazali da je nivo kortizola u pljuvački učesnika bio viši ako su bili izloženi infrazvuku. Ovi učesnici su, takođe, prijavili da se osjećaju razdražljivije i manje zainteresovano, kao i da misle da je muzika tužnija.

„Povećana razdražljivost i viši kortizol su prirodno povezani, jer kada se ljudi osjećaju više razdraženo ili pod stresom, kortizol ima tendenciju da raste kao dio normalnog odgovora tijela na stres”, objašnjava Kejl Skaterti, prvi autor studije.

„Izlaganje infrazvuku, međutim, imalo je efekte na oba ishoda koji su prevazilazili tu prirodnu vezu.”

<!—->

Rezultati istraživanja su, takođe, pokazali da učesnici nisu mogli da primijete da slušaju infrazvuk.

Profesor Šmalc je objasnio: „Ova studija sugeriše da tijelo može da reaguje na infrazvuk čak i kada ne možemo da ga svjesno čujemo. Učesnici nisu mogli pouzdano da utvrde da li je infrazvuk prisutan, a njihova uvjerenja o tome da li je uključen nisu imala primijetnog uticaja na njihov kortizol ili raspoloženje.”

Istraživači se sada nadaju da će testirati druge frekvencije i trajanje izlaganja kako bi razumjeli njihov uticaj.

„Kao neko ko proučava pseudonauku i dezinformacije, ono što se ističe jeste da infrazvuk proizvodi stvarne, mjerljive reakcije bez ikakvog vidljivog ili čujnog izvora. Dakle, sljedeći put kada se nešto neobjašnjivo osjeća čudno u podrumu ili staroj zgradi, razmislite da li bi uzrok mogle da budu vibrirajuće cijevi, a ne uznemireni duhovi”, dodao je profesor Šmalc.