Obaveze izmirene, neutrošena sredstva uložiće u dalji rad Agencije za upravljanje prirodnim dobrima

Izvršni direktor Agencije za upravljanje prirodnim dobrima Željko Madžgalj je na sjednici Skupštine opštine Bijelo Polje predstavio rad te agencije

Uprkos uspostavljenom institucionalnom okviru, kapaciteti Agencije za upravljanje prirodnim dobrima nalaze se u ranoj fazi razvoja i predstavljaju jedan od ključnih ograničavajućih faktora za dalje efikasno sprovođenje funkcija zaštite i upravljanja, kazao je izvršni direktor te agencije Željko Maždgalj.

On je to kazao na sjednici Skupštine opštine Bijelo Polje, predstavljajući rad Agencije.

Podsjetio je da su do sada zaštićena dva područja- Spomenik prirode "Đalovića klisura" i Spomenik prirode "Rijeka Ćehotina".

Đalovića klisura predstavlja jedno od najimpresivnijih prirodnih područja sjevera Crne Gore. Nalazi se na zapadnom obodu Pešterske visoravni i proteže se dužinom od oko 7,5 kilometara. Klisura je usječena u krečnjački masiv i dostiže dubinu do 627 metara, što je čini jednim od najdramatičnijih pejzaža u regionu.

Područje je bogato izvorima, podzemnim vodama, speleološkim objektima i raznovrsnim ekosistemima. Posebno se izdvajaju Glava Bistrice i Juriška vrela, kao i stalni tok rijeke Bistrice koji se nizvodno uliva u Lim. Klisura je stanište brojnih biljnih i životinjskih vrsta, uključujući endemske vrste i zaštićene vrste širom Balkana.

Spomenik prirode rijeka "Ćehotina" nalazi se u zapadnom dijelu opštine Bijelo Polje, na granici sa opštinom Pljevlja. Obuhvata izvor Glavu Ćehotine i gornji tok rijeke u dužini od oko 6,5 kilometara. Rijeka izvire u speleološkom objektu, pećini Glava Ćehotine, i predstavlja jednu od značajnijih rijeka sjevera Crne Gore.

Ćehotina je prirodno raznovrstan prostor sa bogatim biljnim i životinjskim svijetom. Okružena planinskim masivima, rijeka formira dolinu sa klisurama i proširenjima. Područje je stanište brojnih vrsta poput srne, medvjeda, vuka i vidre, kao i velikog broja insekata, riba i vodozemaca, što ga čini važnim za očuvanje biodiverziteta i ekološke ravnoteže.

U analizi prihoda se navodi da su budžetom Opštine Bijelo Polje za 2025. godinu opredijeljena sredstva u iznosu od 30.000 eura za obavljanje javne funkcije, i uspostavljanje aktivnosti na uspostavljanju, zaštiti i unaprjedenju zaštićenih područja na teritoriji opštine.

"Iznos od 39.400 eura je dio granta koji je kroz ugovor o saradnji obezbijeđen iz donacije nevladinih organizacija Eko-tim i The Nature Conservancy, u skladu sa Zakonom o zaštiti prirode. Drugi dio granta iz donacije nevladinih organizacija Eko-tim i The Nature Conservancy od 42.100 eura biće uplaćen u 2026. godini", navodi se u izvještaju.

Sve planirane sredstva su korišćena u predviđene svrhe u skladu sa Ugovorom o donaciji i opredijeljenim sredstvima budžeta opštine za rad upravljača i djelatnosti od javnog interesa.

"Sredstva su trošena prema planu, racionalno i u skladu sa trenutnim kapacitetima upravljača tako da su, zbog realnih okolnosti na koje smo ranije ukazali, pojedine stavke budžeta ostale neutrošene. Neutrošena sredstva (revalorizacione rezerve) iz 2025. iznose 53.101,28 eura i ona su Programom rada sa finansijskim planom za 2026 , na koji je Skupština opštine dala saglasnost uz pozitivno mišljenje Sekretarijata za ruralni i održivi razvoj, predviđena za realizaciju programskih aktivnosti, jačanje kapaciteta i obuku zaposlenih kao i nabavke neophodne opreme za rad službi i ostvarivanje aktivnosti od javnog interesa u skladu sa aktima AUPD, planovima upravljanja zaštićenim područjima i Zakonom o zaštiti životne sredine", kazao je Madžgalj.

On je predložio da se dobit koju je AUPD ostvarila u 2025. godini u iznosu od 53.101,28 eura, usmjeri za investicije Društva za 2026. godinu, uz podsjećanju da su sve obaveze društva na dan 31.12.2023. izmirene u 2025. godini.

Madžgalj je podsjetio da se misija upravljača Agencije zasniva se na odgovornom upravljanju i zaštiti prirodnih resursa, unapređivanju naučnih istraživanja i obrazovanju, uz promociji turizma zasnovanog na prirodi i tradiciji koji doprinosi lokalnoj zajednici i očuvanju prirodne baštine.

Istakao je da će dalji razvoj upravljača će biti usmjeren ka sistemskom jačanju kadrovskih, tehničkih i organizacionih kapaciteta, uz unapređenje terenske operativnosti, uspostavljanje savremenih alata za upravljanje podacima i jačanje funkcionalnosti stručnih i čuvarskih službi.

"Poseban značaj ima postepena operacionalizacija predviđene organizacione strukture, kao i razvoj operativnih dokumenata i procedura, kako bi se obezbijedilo efikasno i dugoročno održivo upravljanje zaštićenim područjima", rekao je on.

Tokom pola godine rada, Agencija za upravljanje prirodnim dobrima je uspjela da postavi institucionalne temelje a dalji rad biće definisan kvalitetom dokumentacije, planova i programa upravljanja koji su procesu izrade ili operativnog planiranja, kao i kadrovskim rješenjima i obukom zaposlenih.

"Uprkos postojećim ograničenjima, možemo konstatovati da Agencija za upravljanje prirodnim dobrima aktivno radi na uspostavljanju sistema upravljanja, posebno u segmentima komunikacije, planiranja i saradnje sa relevantnim akterima, lokalnim i državnim institucijama, nevladinim sektorom, medijima i lokalnim stanovništvom koje gravitira zaštićenim područjima", naveo je Madžgalj u izvještaju.

Za kratko vrijeme, zaključio je Madžgalj, Agencija za upravljanje prirodnim dobrima je uspjela da krene u izradu petogodišnjih planova upravljanja za zaštićena područja na osnovu kojih će biti urađeni i godišnji programi upravljanja, kao preduslova konkretnih aktivnosti na terenu a koje su tiču ostvarivanja zadatih ciljeva upravljača a to su: zaštita i očuvanje prirodnih vrijednosti, podrška održivom korišćenju prirodnih dobara, upravljanje posjećivanjem, edukacija, interpretacija i promocija, saradnja s lokalnom zajednicom,i razvoj kapaciteta upravljača.