Da status grada ne zavisi od duga prema državi: Zajednica opština ima primjedbe na predlog Zakona o lokalnoj samoupravi

Opštine su poslove koje im država prebacuje decenijama finansirale iz svojih budžeta na uštrb poreskih obaveza, zbog čega se i uvećavao njihov dug po tom osnovu

Zajednica je zatražila da se iz predloga novog zakona o lokalnoj samoupravi izbrišu djelovi koji se odnose na to da status grada zavisi i od toga da li opština ima dug prema državi, da opštine finansiraju socijalnu i dječju zaštitu i brigu o o napuštenim životinjama. Traže i da se ograniči mogućnost da Vlada poništava opštinska akta, kao i da se dozvoli da opštine mogu dogovarati saradnju kako bi službe, inspekcije, vatrogasci,… jedne opštine mogle raditi i za drugu opštinu ako ona nema tih kadrova.

To je između ostalog navedeno u izjašnjenju Zajednice opština, kako navode, na šestu verziju predloga zakona o lokalnoj samoupravi koja im je dostavljena 12. maja.

Predlog zakona predviđa mogućnosti da opštine mogu dobiti status grada, ali je jedan od uslova da nemaju poreskih i drugih dugova prema državi. Zajednica opština predlaže brisanje ovog stava.

“Kako smo to i ranije ukazivali, najveći broj opština ima poreski dug prema državi koji je u velikom dijelu uzrokovan višedecenijskim prenošenjem ili povjeravanjem opštinama centralnih nadležnosti za koje nikada nisu bila obezbijeđena finansijska sredstva iz državnog budžeta, bez obzira na izričitu obavezu propisanu Zakonom o državnoj upravi, Zakonom o lokalnoj samoupravi i Zakonom o budžetu i fiskalnoj odgovornosti. Opštine su prenesene i povjerene poslove decenijama finansirale iz sopstvenog budžeta na uštrb svojih poreskih obaveza prema državi, zbog čega se i uvećavao njihov dug po tom osnovu. Smatramo da se ostvarivanje ustavnog prava na lokalnu samoupravu ne može uslovljavati postojanjem dugova opštine prema državi i da je ovakva odredba upitna sa aspekta ocjene ustavnosti”, navode iz Zajednice opština.

Ukoliko njihov predlog o brisanju ove odredbe ne bude prihvatljiv predlažu da se alternativno doda novi stav da se prethodno ne primjenljuje u slučaju kada država ima dug prema opštini po osnovu prenesenih ili povjerenih poslova ili drugi dug.

Zajednica opština traži i da se kod člana gdje se navode sopsteveni poslovi koji se finansiraju iz opštinskih budžeta izbriše stav da opština obezbjeđuje finansijska sredstva za materijalna davanja i usluge u oblasti socijalne i dječje zaštite.

“Naglašavamo da to ne spada u sopstvene poslove opštine nego u način finansiranja koji je inače regulisan posebnim zakonom i kao takav veoma sporan sa aspekta ustavnosti i fiskalne decentralizacije, pa predlažemo da se ova tačka briše”, naveli su iz opština.

Traže i da se iz spiska sopstvenih uslova koji bi se finansirali iz opštinskih budžeta izbriše stavka o brizi za napuštene i izgubljene životinje.

“Smatramo da treba brisati nadležnost opštine vezane za napuštene i izgubljene životinje jer su one isključiva svojina države prema članu 111 Zakona o svojinsko pravnim odnosima i članu 14 alineja 9 Zakona o državnoj svojini”, navedeno je u izjašnjenju Zajednice opština.

Kod člana koji se odnosi na mogućnost da Vlada može obustavljati izvršenje odluka skupštine opštine, navode da je to mogući blokirajući mehanizam rada opštinskih parlamenata i da je prethodno potrebno utvrditi da su akta koja se blokiraju nezakonita.

Takođe predlažu da se ukloni stav koji predviđa da sve opštine moraju imati službe za zaštitu imovinsko-pravnih interesa, jer ukazuju da male opštine imaju velikih problema sa obezbjeđenjem kadrova, da ne mogu imati cijele službe za te poslove već da u najboljem slučaju mogu imati jednog ili dva službenika sa pravosudnim ispitom koji bi radili te poslove.

“Opštine ne treba obavezivati zakonom da obrazuju organ suprotno svojim potrebama i mogućnostima jer se time povređuje sloboda administrativnog organizovanja zajemčena Evropskom poveljom o Iokalnoj samoupravi”, navedeno je u izjašnjenju.

Podržavaju predlog da se opštinama i njihovim asocijacijama daje mogućnost da učestvuju u pripremi propisa od neposrednog interesa za opštine i kojima se po prvi put omogućava njihovo učešće u izradi analize uticaja na budžet, privredu i građane (RlA).

“To je od velikog značaja za opštine. Takođe se po prvi put formalizuje odgovornost centralnih vlasti prema lokalnim unutar državne uprave, što predstavlja veliki iskorak u pravcu sazrijevanja sistema kao cjeline. Dodatno predlažemo da se u stavu 4 dopune povrede o kojima opština ili asocijacija može da obavijesti Ministarstvo u slučaju kada organ državne uprave bez opravdanog razloga ne prihvati njihovo izjašnjenje”, naveli su između ostalog iz Zajednice opština.

Iz Zajednice opština predlažu da se u članu o međuopštinskoj saradnji propiše i mogućnost obavljanja poslova iz djelokruga određenog lokalnog funkcionera ili lokalnog službenika i namještenika jedne opštine na teritoriji druge opštine jer to, kako smatraju, predstavlja optimalno rješenje zbog manjka kadrova.

“Ranije smo ukazali na gorući problem mnogih opština vezan za nedostatak kadrova za koje su propisani posebni uslovi (starješina organa/službi, načelnik komunalne policije, komandir službe zaštite, glavni administrator, inspektor, komunalni policajac, vatrogasac,..). Taj deficit bi se mogao riješiti institutom međuopštinske saradnje pod uslovom da se ovim zakonom reguliše njihova mjesna nadležnost na teritoriji druge opštine kao procesna pretpostavka za punovažnost akata koje budu donosili u toj opštini”, naveli su iz Zajednice opština.

Ukazuju da bi istovremeno trebalo zakonski regulisati zasnivanja radnog odnosa u drugoj opštini uz saglasnost ti službenika.