Starmer odlazi uz pohvale Evrope i poruge Trampa i Moskve

Evropski lideri su istakli njegov doprinos odnosima sa EU i podršci Ukrajini, dok su ga Vašington i Moskva optužili za neuspjehe u imigraciji, energetici i ekonomiji

Odlazeći britanski premijer Kir Starmer najavio je danas odlazak s funkcije usljed naglog pada rejtinga, ali su evropski lideri, kojima je uglavnom bilo lakše da sarađuju s njim nego s njegovim skorijim prethodnicima, o njemu govorili biranim riječima.

Starmer, prvi premijer koji nije iz redova konzervativaca otkako je Britanija glasala za izlazak iz Evropske unije, odbacio je sugestije da bi se zemlja mogla ponovo pridružiti bloku od 27 članica, ali je nastojao da poboljša odnose nakon traume breksita.

On je takođe zadržao centralnu ulogu Britanije u podršci regiona Ukrajini, zajedno sa ostalim liderima „E3“ – francuskim predsjednikom Emanuelom Makronom i njemačkim kancelarom Fridrihom Mercom.

„Mnogim liderima su potrebne godine da izrastu u državnika kakav ste vi postali za samo dvije godine“, napisala je predsjednica Evropske komisije Ursula fon der Lajen na društvenoj mreži Iks. „Evropska i ukrajinska bezbjednost su snažnije zahvaljujući vama. Hvala vam, dragi Kire.“

Starmer je došao na vlast 2024. godine, smijenivši duboko nepopularnu vladu koja je upravljala zemljom u vrijeme posustale ekonomije i društva i dalje podijeljenog ogorčenom referendumskom kampanjom o breksitu.

Međutim, kao i drugi evropski lideri, Starmer se mučio da pridobije birače razočarane tradicionalnim partijama, koji su se sve više okretali prodornim antisistemskim strankama koje su obećavale da će smjelim mjerama prodrmati politiku.

Izvan zemlje, činilo se da je njegov navodni nedostatak harizme manje važan nego kod kuće, gdje su ga često optuživali da mu nedostaje uvjerenja.

„Želim da istaknem značajnu ulogu koju je Kir imao u obnavljanju irsko-britanskih odnosa, kao i odnosa između Ujedinjenog Kraljevstva i Evropske unije tokom svog mandata premijera“, saopštio je irski premijer Mihol Martin.

Starmerova podrška Ukrajini je nastavila liniju koju su slijedili njegovi konzervativni prethodnici, poput Borisa Džonsona, koji je stavio podršku Londona na raspolaganje ukrajinskom predsjedniku Volodimiru Zelenskom nakon ruskog napada na Kijev 2022. godine.

Zelenski je zahvalio Starmeru „što je uvijek bio u kontaktu, uvijek angažovan i uvijek nastojao da uradi ono što je potrebno“ i rekao da su njihovi razgovori uvijek bili „ispunjeni pravom suštinom“.

„Kire, uvijek ste dobrodošao gost u Ukrajini“, poručio je na Iksu.

Portparol njemačke vlade je rekao da je Starmer uvijek bio „pouzdan i blizak partner“.

Međutim, Merc se nije odmah lično oglasio, budući da se i sam suočava s rekordno niskim rejtingom, što je podstaklo medijske spekulacije o njegovoj političkoj budućnosti.

S druge strane Atlantika, oproštaj je bio znatno hladniji.

Predsjednik SAD Donald Tramp ga je ispratio omalovažavajućim riječima, objavivši dan prije ostavke da će Starmer otići, i rekavši da je „teško podbacio“ u ključnim pitanjima imigracije i energetike, gdje se Tramp oštro ne slaže s politikom britanske vlade.

Rusija, koja Britaniju smatra jednim od svojih glavnih neprijatelja, posebno zbog podrške Ukrajini, pripisala je sebi zasluge za Starmerov odlazak preko objave na Iksu Kirila Dmitrijeva, specijalnog izaslanika ruskog predsjednika Vladimira Putina.

„To smo uradili zajedno“, navedeno je u objavi, „razotkrivajući Starmerovo ratnohuškaštvo i dosljedno pogrešnu politiku u pogledu imigracije, kriminala, energetike i ekonomije.“