ZOCG: Pet amandmana ZOCG postalo dio Zakona o budžetu, oni jačaju položaj i finansijsku održivost opština

Žana Đukić, sekretarka Odbora za finansiranje lokalne samouprave ZOCG, koja je prisustvovala sjednici Odbora za ekonomiju, finansije i budžet, kazala je da je cilj amandmana bio jasnije definisati položaj opština, zaštititi lokalne budžete i ojačati odgovornost u upravljanju javnim sredstvima

Skupština Crne Gore usvojila je pet amandmana koje je inicirala Zajednica opština Crne Gore (ZOCG) na Predlog zakona o budžetu i fiskalnoj odgovornosti, sa ciljem jasnijeg definisanja položaja opština i očuvanja održivosti lokalnih finansija, saopšteno je iz ZOCG.

Od pet usvojenih amandmana, dva je uvrstilo Ministarstvo finansija, dok je tri, na osnovu predloga Zajednice opština, utvrdio Odbor za ekonomiju, finansije i budžet. Predstavnik predlagača zakona prihvatio je amandmane Odbora, čime su oni postali sastavni dio Predloga zakona.

Kako se navodi u saopštenju, ZOCG je prethodno Odboru dostavila osam mogućih amandmana, ukazujući na potrebu da se prilikom uređivanja sistema budžeta i fiskalne odgovornosti na odgovarajući način uvaže nadležnosti, specifičnosti i potrebe jedinica lokalne samouprave.

Iz ZOCG su poručili da usvajanje pet amandmana predstavlja značajan rezultat institucionalne saradnje ZOCG, Skupštine Crne Gore i Ministarstva finansija, kao i potvrda važnosti uključivanja predstavnika lokalne samouprave u pripremu propisa koji neposredno utiču na rad, nadležnosti i finansijsku održivost opština.

Žana Đukić, sekretarka Odbora za finansiranje lokalne samouprave ZOCG, koja je prisustvovala sjednici Odbora za ekonomiju, finansije i budžet, kazala je da je cilj amandmana organizacije koju predstavlja bio da se jasnije definiše položaj opština, obezbijedi veća zaštita lokalnih budžeta i dodatno ojača odgovornost u upravljanju javnim sredstvima na lokalnom nivou.

"Jedan od predloga Zajednice koji ovom prilikom nije dobio podršku odnosio se na brisanje obavezne primjene programskog budžeta na lokalnom nivou. Uvođenje programskog budžeta na lokalnom nivou predstavlja značajnu organizacionu, administrativnu i finansijsku obavezu za jedinice lokalne samouprave, kazali su iz ZOCG i dodali da je po njihovom mišljenju, prije uvođenja ove obaveze potrebno dodatno razmotriti svrsishodnost, troškove i moguće efekte programskog budžeta na rad lokalnih samouprava.

Budžet države i budžeti opština razlikuju se po obimu, strukturi prihoda i rashoda, organizacionoj složenosti, kao i po raspoloživim stručnim kapacitetima. Poređenja radi, državni budžet za 2026. godinu planiran je na gotovo 3,8 milijardi eura, dok su budžeti pojedinih opština višestruko manji – poput budžeta opština Gusinje od oko četiri miliona, Šavnik od oko 4,2 miliona i Petnjica od oko 5,7 miliona eura, pa nije opravdano automatski primjenjivati isti model na opštine.
Programski budžet može imati opravdanje kao instrument za unapređenje upravljanja javnim finansijama na državnom nivou, ali njegovo uvođenje na lokalnom nivou ne bi donijelo značajnije koristi u pogledu njihovog planiranja i izvršenja, dok bi istovremeno nametnulo dodatne administrativne i finansijske obaveze opštinama", navodi se u saopštenju.

Ostali predlozi ZOCG odnosili su se, kako se navodi, između ostalog, na procjenu uticaja državnih propisa na budžete opština, preciznije uređivanje izvršenja lokalnih budžeta, obezbjeđivanje likvidnosti opština, njihovo učešće u realizaciji transfernih zajmova, kandidovanje lokalnih kapitalnih projekata za finansiranje iz kapitalnog budžeta države, kao i jačanje finansijske discipline i nadzora nad korišćenjem sredstava lokalnih budžeta.

"Dosadašnja praksa pokazala je da pojedini propisi mogu imati značajne finansijske posljedice po opštine, bez prethodno sprovedene odgovarajuće procjene uticaja na lokalne budžete. Zbog toga je važno da se prilikom pripreme i donošenja propisa sagledavaju fiskalne posljedice ne samo na budžet države, već i na budžete jedinica lokalne samouprave", saopštili su iz ZOCG.

Iz ZOCG su poručili da će nastaviti da, zastupajući zajedničke interese svojih članica, aktivno i konstruktivno učestvuju u kreiranju zakonskih rješenja koja doprinose stabilnim lokalnim finansijama, odgovornom upravljanju javnim sredstvima i kvalitetnijem pružanju usluga građanima.