Vlast se ne dobija, nego zarađuje na terenu: Partije u kampanji uoči izborne godine

Stranke vlasti i opozicije sve češće u opštinama širom države razgovaraju s građanima, evidentiraju članstvo…

Nije slučajno što su objedinjeni lokalni izbori obrazlagani kao način da se prekine konstantna kampanja – paradoks je što će ova 2027. biti ogromna nacionalna politička pozornica, kaže Miloš Perović

DPS kaže da s građanima razgovara još od formiranja 44. Vlade, iz SNP-a tvrde da nisu u kampanji, Evropski savez ističe da radi na postavljanju svih potrebnih elemenata za izbore

Iako je odmjeravanje snaga na parlamentarnim i lokalnim izborima zakazano za sljedeću godinu, partije su već u kampanji ili se pripremaju za nju. Obilasci terena, reevidencija članstva, razgovori s građanima i učešće visokih funkcionera u stranačkim aktivnostima širom države pokazatelji su da niko 2027. godinu ne čeka spokojno, već da planiraju kako da što prije osiguraju glasove podrške.

“Nezvaničnu” kampanju sprovode najjači akteri vlasti i opozicije. Pokret Evropa sad (PES) premijera Milojka Spajića organizovao je krajem avgusta u dvije opštine na sjeveru, Beranama i Bijelom Polju, događaje na kojima su ljudi iz vrha stranke (potpredsjednici Vlade, ministri i poslanici) razgovarali s građanima. Iz PES-a su saopštili da je na događajima najviše riječi bilo o dinamici evropskih integracija, regionalnom razvoju, otvaranju novih radnih mjesta i socijalnoj politici.

Na sjeveru su aktivni bili i iz Nove srpske demokratije (NSD) šefa parlamenta Andrije Mandića. Ministar bez portfelja Jovan Vučurović i poslanici Vaso Obradović i Velimir Đoković posjetili su bjelopoljsko selo Biokovac, a kako je saopšteno iz NSD-a, u fokusu razgovora bio je dogovor o asfaltiranju seoskog puta. Obradović i Đoković posjetili su i bjelopoljsko domaćinstvo Kovačević u naselju Orahovac, tvrdeći da su mještani “prepoznali mudru politiku” NSD-a.

Demokrate već duže obilaze teren i rade reevidenciju članstva, fokusirajući se na priču o borbi protiv kriminala, a slična situacija je i s Građanskim pokretom (GP) URA, koji promoviše svoj program “Crna Gora 365”.

Obilasci terena dio su agende i Demokratske partije socijalista (DPS), čiji je šef Danijel Živković u prvoj polovini godine imao “turu” po nekoliko crnogorskih opština. Na tom zadatku angažovan je i njihov bivši dugogodišnji lider, a sad počasni predsjednik Milo Đukanović.

“Informacije CG” su krajem jula pisale da je Đukanović bio u Ulcinju, gdje se sastao sa prvim čovjekom te opštine Gencijem Nimanbeguom, poslanikom Mehmedom Zenkom (DUA) i privrednikom Nazifom Cunguom. Iz Đukanovićeve kancelarije tada je redakciji saopšteno da je posrijedi redovnoj komunikaciji zajednica s počasnim predsjednikom DPS-a, kao i da je bivši šef države i Vlade posjetio i Bijelo Polje.

Politikolog Miloš Perović rekao je listu da javnost formalno možda nije u izbornoj kampanji, ali da politički jeste. Naveo je da objedinjene lokalne izbore, zakazane za jun 2027, stranke ne doživljavaju samo kao borbu za lokalnu vlast, već i kao svojevrsni test političke snage pred naredne parlamentarne izbore, koji državu takođe očekuju dogodine (ne zna se termin).

“Zato sad svaka partija pokušava da na vrijeme učvrsti infrastrukturu, obnovi članstvo, testira raspoloženje građana i, što je možda najvažnije, zauzme politički prostor prije nego što izbori zvanično budu raspisani. Aktiviranje gotovo svih političkih aktera pokazuje da niko ne želi da uđe u narednu izbornu godinu nespreman”, rekao je on.

Perović je ocijenio da DPS pokušava da pokaže da se organizaciono i politički vraća na teren, podsjećajući da Demokrate već duže rade na obnovi članstva i lokalne infrastrukture, a da PES, NSD i GP URA takođe nastoje da kroz neposredan kontakt s građanima učvrste pozicije.

Prema njegovim riječima, i činjenica da se Đukanović ponovo pojavljuje kao aktivan politički faktor na terenu, dodatno govori o tome da DPS naredne izbore ne tretira kao rutinu, već kao priliku za povratak u snažniju političku poziciju.

“Vodi se i bitka za političku infrastrukturu, biračko tijelo i pozicioniranje za ono što dolazi poslije lokalnih izbora. U tom smislu, narednih devet mjeseci biće period svojevrsne permanentne kampanje, u kojoj će partije pokušavati da svaki obilazak terena, svaki skup i svako pojavljivanje njihovih funkcionera pretvore u politički kapital”, kazao je Perović “Vijestima”.

Sagovornik je ocijenio da je na građanima da naprave razliku između stvarnog rada na lokalnim problemima i pukog predizbornog obilaska terena. Dodao je da ako se aktivnosti svode na događaje, fotografije i političke poruke, a ne na konkretna rješenja za probleme lokalnih zajednica – onda je prije riječ o produženoj kampanji, nego o ozbiljnom političkom radu.

Na pitanje kako će stranke balansirati programe i poruke građanima, s obzirom na to da će lokalni izbori biti u svakoj opštini, Perović je odgovorio da smatra da partije, pogotovo one manje, neće moći da vode 25 potpuno različitih kampanja, te da očekuje da će imati zajednički politički okvir, nekoliko velikih tema koje će forsirati na nivou države, a da će onda taj okvir “prevoditi” na lokalne probleme.

On je istakao da će stranke pokušavati da pronađu lokalne kandidate koji mogu da daju kampanji autentičnost, kao i da će to biti posebno važno za one partije koje nemaju snažnu lokalnu infrastrukturu.

“Možete imati odličnu nacionalnu kampanju, ali na lokalnim izborima ipak prednost ima onaj ko ima ljude koji mogu da dođu do birača, poznaju lokalne probleme i imaju kredibilitet u svojoj sredini. Zato bih očekivao da će narednih mjeseci biti mnogo više od klasičnog ‘obilaska terena’”, kaže sagovornik.

Dodaje da će u pitanju zapravo biti testiranje lokalnih kandidata, koalicija i tema, dodajući da će partije pokušavati da vide šta “prolazi” u kojoj opštini i da na osnovu toga do samog početka kampanje prilagode ponudu.

“I nije slučajno što su objedinjeni izbori svojevremeno i obrazlagani kao način da se prekine ‘konstantna kampanja’ – paradoks je što će time sama kampanja 2027. biti jedna ogromna nacionalna politička pozornica”, poručio je on.

“Informacije CG” su pitale sve parlamentarne partije da li su u kampanji, šta ciljaju da postignu u njoj, te da li šire članstvo. Odgovori su stigli iz vladajućih Demokrata i Socijalističke narodne partije (SNP), kao i opozicionih DPS-a i Evropskog saveza.

Iz najjače opozicione partije listu su rekli da su obilasci, sastanci i aktivnosti na terenu dio redovnih aktivnosti DPS-a, dodajući da su se još od formiranja aktuelne vlade trudili da razgovaraju s građanima i članstvom i rade i u institucijama i u javnom prostoru na afirmaciji politika koje predstavljaju interes za građane.

“Nažalost, vlast, ili iz neznanja ili iz loše namjere, urušava i institucije i životni standard, pa će nakon naše pobjede na izborima 2027. biti mnogo posla da ispravimo sve greške”, kazali su.

Iz DPS-a su ocijenili da nemaju prioritetnih opština, te da će se, “s obzirom na rasulo koje vlada u svakoj pori državnog sistema” – od ekonomije, preko zdravstva, do bezbjednosti – baviti svim temama koje tište građane i otežavaju njihovo svakodnevno funkcionisanje.

“Od katastrofalnog životnog standarda i inflacije koja divlja, preko nagomilanih problema u zdravstvenom sistemu počev od dugih listi čekanja do potpunog sloma sektora bezbjednosti usljed kojeg se građani osjećaju nesigurno”, podvukli su.

Što se tiče procesa upisivanja članova, poručili su da je on redovan, navodeći da je suvišno govoriti koliko je aktuelna vlast sklona zloupotrebama državnih i opštinskih funkcija, državne uprave i lokalnih samouprava, preduzeća, državnog i opštinskog novca.

“Oni cijelo svoje djelovanje temelje na pokušaju političke korupcije birača. To realizuju kroz različite mehanizme – počev od partijskog zapošljavanja do zloupotrebe opštinskog novca za isplatu socijalnih davanja u predvečerje izbora kao što je bio slučaj u Nikšiću”, pojasnili su.

Ustvrdili su i da je tzv. funkcionerska kampanja uveliko počela, tj. da ministri iz aktuelne Vlade, “umjesto da se bave nagomilanim problemima u svojim oblastima”, obilaze teren po cijeloj državi.

“O načinu nastupa na izborima odlučivaće partijski organi. Zna se ko su tradicionalni partneri DPS-a – politike koje su odane Crnoj Gori i njenim najboljim interesima. Isto tako zna se da DPS ne sarađuje s politikama koje veličaju ratne zločince i mračne ideologije prošlosti, politikama koje služe interesima pojedinih centara moći iz regiona”, navode iz DPS-a.

Iz Demokrata su redakciji rekli da se o punoj predizbornoj kampanji može govoriti naredne godine, a da je sada za to prerano.

"Imamo odgovornost prema građanima i državi i naš prioritet je da posao koji smo preuzeli radimo ozbiljno i do kraja. U ovom trenutku ne pravimo plan kampanje, već radimo na jačanju partijske infrastrukture. Nakon 11 godina postojanja sprovodimo sveobuhvatnu reevidenciju članstva, obnavljamo i jačamo mjesne odbore i dodatno povezujemo lokalne organizacije. Taj proces se odvija u svim opštinama", naveli su.

Iz partije Alekse Bečića (boldovati) kazali su da je reevidencija članstva u najvećem broju opština pri kraju i da su veoma zadovoljni rezultatima.

"Broj reevidentiranih i novih članova već ide preko 20.000, sa jasnom tendencijom daljeg rasta, posebno imajući u vidu da proces u pojedinim najvećim opštinama još nije završen", dodali su.

Kad su u pitanju moguće koalicije, iz Demokrata kažu da je za razgovore o koalicijama i predizbornim savezima još rano, te da se u ovom trenutku organizaciono i politički pripremaju za samostalan nastup.

"Kad dođe vrijeme za konačne odluke, donosićemo ih vodeći računa prije svega o programu, rezultatima i interesima građana, na ovlašćenim organima partije", istakli su.

Iz SNP-a su rekli listu da ta stranka nije u zvaničnoj kampanji, već da sprovodi uobičajene partijske aktivnosti koje podrazumijevaju rad na terenu u vidu razgovora s članovima, simpatizerima i uopšte građanima u različitim djelovima države.

Naveli su da će se na partijskim organima odlučivati o metodama, fokusu, ključnim temama, ciljnim grupama i sličnim pitanjima kampanje, a da isto važi i za odlučivanje o potencijalnom koaliranju uoči ili nakon parlamentarnih izbora.

“Kad govorimo o učlanjenju, takve aktivnosti ne sprovodimo planski, niti ih omeđavamo rokovima, već se, bez obzira na trenutak, građani slobodno učlanjuju u SNP, čija vrata su širom otvorena svakom dobronamjernom, pravdoljubivom i slobodnomislećem čovjeku ove države”, kazali su.

Iz Evropskog saveza rekli su redakciji da “intenzivno i sistematično” rade na postavljanju svih potrebnih elemenata “jedne impresivne i pobjedničke izborne kampanje” 2027, te da smatraju da su u taj proces “ušli prije svih ostalih”.

Istakli su da će terenske aktivnosti biti jedan od ključnih stubova njihovog djelovanja, kao i da im je svaki dio države jednako važan.

“… Kao što svi građani ove zemlje moraju biti jednako važni, jer je Crna Gora jedna, nedjeljiva, iako bi mnogi htjeli da od nje naprave etno-nacionalne feude, urušavajući time osnovne postulate građanskog društva”, ocijenili su.

Iz Evropskog saveza kazali su da će teme kampanje biti one koje određuju kvalitet života građana – ekonomija i standard, bezbjednost građana, kvalitet institucija, borba protiv korupcije i zloupotrebe javnih resursa, obrazovanje, zdravstvo, razvoj sjevera, infrastruktura, položaj mladih, ali i pitanje identiteta i očuvanja “građanske i multietničke Crne Gore”.

“Proces učlanjenja i širenja naše organizacije je u toku i interesovanje građana je sve veće. Posebno nas raduje što nam se ne obraćaju samo ljudi koji su ranije bili politički aktivni, već i građani koji dosad nijesu pripadali nijednoj partiji”, podvukli su oni.

Tvrde da će činioci vlasti “bez ikakve sumnje” otvoreno zloupotrebljavati javne resurse.

“Oni čak to otvoreno i transparentno čine, a već se najavljuju i izmjene sistemskih zakona koje bi im omogućile da to lakše odrađuju”, dodali su.

Što se tiče mogućih koalicija, iz Evropskog saveza su poručili da njihov cilj nije da unaprijed dijele funkcije i prave matematičke koalicije, već da bi prvo trebalo da vide ko dijeli njihove vrijednosti i kakav program nudi građanima.