Nastavljaju se trvenja u Ulcinju: “Sloboda” ni(je) simbol slobode

Opština Ulcinj postavila obilježje na spomeniku u Pinješu, UBNOR čeka dozvolu za svoje…

Opština Ulcinj nedavno je na spomeniku “Sloboda” u Pinješu postavila svoju spomen-ploču sa imenima 46 građana Ulcinja koji su stradali tokom savezničkog bombardovanja grada 1943. godine, dok obilježje Udruženja boraca i antifašista (UBNOR) sa imenima svih žrtava u Drugom svjetskom ratu, i dalje čeka zeleno svjetlo nadležnih i za sada je neizvjesno da li će ga i kada dobiti.

Tako je jaz između Opštine Ulcinj i UBNOR-a, podstaknut različitim ideološkim percepcijama o značaju i simbolici spomenika građenog osamdesetih godina prošlog vijeka i posvećenog svim žrtvama Drugog svjetskog rata, dodatno produbljen.

Dok “Sloboda” za UBNOR i dalje svjedoči o ukupno 172 žrtve antifašističkog pokreta, u Opštini smatraju da značaj spomenika danas nije isti kao u vrijeme kada je on građen.

“U nedjelju, 7. novembra 1943. godine, savezničke snage bombardovale su Ulcinj. Tokom bombardovanja, izgubilo je život 46 građana, među kojima 25-oro djece”, piše na spomen-ploči Opštine na albanskom i crnogorskom jeziku.

Ispod natpisa, nalaze se imena poginulih građana i datumi njihovog rođenja.

Za postavljanje spomen-ploče, Opština je 23. septembra 2024. dobila saglasnost Ministarstva kulture i medija.

Nakon toga, kako je “Vijestima” potvrđeno u SO Ulcinj, na sjednici 24. decembra 2024. godine, odbornici su donijeli odluku o podizanju spomen-obilježja, odnosno postavljanju spomen-ploče žrtvama bombardovanja od 7. 11. 1943. na spomeniku iznad Male plaže.

Predsjednik ulcinjskog UBNOR-a Đoko Dabović nije želio da komentariše postavljanje spomen-ploče.

“Nemam neki poseban komentar, zaista. Nijesu nas čak ni obavijestili da će da postave spomen-ploču. U svakom slučaju, mi očekujemo dozvolu za postavljanje naše spomen-ploče sa imenima svih stradalih u Drugom svjetskom ratu, među kojima su i građani poginuli u savezničkom bombardovanju”, kazao je Dabović “Vijestima”.

U vladajućoj Forci, čiji je lider Genci Nimanbegu istovremeno i predsjednik Opštine, tvrde da je spomenik “Sloboda” dokaz megalomanije bivšeg socijalističkog/komunističkog sistema.

Smatraju da namjena građevine nije ista gledajući istoriju iz ugla današnjice na osnovu istorijskih dokaza koji se osamdesetih godina prošlog vijeka nijesu smjeli ni pominjati.

“Kasnije u toj deceniji svjetlo je bačeno i na masakr Albanaca u Baru u aprilu 1945. godine, koji su izvršile iste partizanske jedinice koje je ovaj spomenik želio da veliča. Jasno je da ovom spomeniku treba mijenjati posvetu i urediti ga dostojanstveno, isklesavanjem imena naših nedužnih građana koji su izgubili živote u bombardovanju 7. novembra 1943. godine”, tako su govorili u Forci još prije pet godina.

Međutim, u UBNOR-u nemaju dilemu, na spomen-ploči na “Slobodi” moraju biti ugravirana imena svih žrtava Drugog svjetskog rata, a ne samo civila stradalih u savezničkom bombardovanju.

Na njihovoj ploči, koja je izgrađena, isklesana su imena poginulih boraca i civilnih žrtava tokom Drugog svjetskog rata, od kojih su 95 albanske, a 77 crnogorske nacionalnosti, a među kojima je i 46 stradalih tokom savezničkog bombardovanja.

Sekretar UBNOR-a Brano Jančić ranije je pozvao Opštinu da ne opstruira postavljanje te spomen-ploče.

“Uz pijetet nevinim žrtvama, rekao bih potpuno nepotrebnog savezničkog bombardovanja, jer u gradu tada skoro i nije bilo Njemaca, pitao bih čelnike Opštine šta je sa strijeljanim ulcinjskim borcima na Bojani i Neretvi, Bijeloj Gori, Sarajevu i drugim djelovima bivše nam države. Sve su to naši sugrađani”.

I predsjednik SUBNOR-a Zuvdija Hodžić, polovinom januara obratio se Nimanbeguu s molbom da pomogne da nadležni izdaju odobrenje za postavljanje spomen-ploče na lokaciji spomeničkog kompleksa na Pinješu.

Hodžić je u dopisu naveo da je otkrivanje spomen-ploče planirano za Dan pobjede, 9. maja, za Dan nezavisnosti, 21. maja, ili na Dan ustanka, 13. jula.

Svi ti datumi su prošli, a “Vijestima” je u UBNOR-u saopšteno da je sada u opticaju 26. novembar, dan kada je Ulcinj oslobođen od okupatora u Drugom svjetskom ratu, ali i dan koji Opština niti priznaje niti obilježava – već skoro tri decenije najjužnija opština kao svoj dan slavi prvu subotu aprila koja simbolizuje odlazak pomoraca na brodove, kraj berbe maslina i početak turističke sezone.