Neformalna ekonomija u Crnoj Gori pala na 12,4 odsto BDP-a

Obim neformalne ekonomije među registrovanim privatnim preduzećima i preduzetnicima u Crnoj Gori iznosi 12,4 odsto BDP-a u 2026. godini, u odnosu na 20,6 odsto koliko je izmjereno 2022. Riječ je o padu od 8,2 procentna poena, pokazuje istraživanje agencije Ipsos koje je predstavilo Ministarstvo finansija.

Iz tog resora navode da je pad zabilježen u svim djelatnostima, a najizraženiji je u građevinarstvu i ugostiteljstvu. Rezultate vezuju za sprovođenje Programa za suzbijanje neformalne ekonomije 2024–2026.

Istraživanje bilježi i promjene u navikama građana i preduzeća:

• zaposleni koji često ili uvijek plaćaju karticom: sa 18 na 43 odsto
• građani koji traže fiskalni račun kada im nije izdat: sa 36 na 43 odsto
• zaposleni koji bi izabrali posao sa uredno plaćenim porezima i doprinosima i uz nižu zaradu: 81 odsto, prema 75 odsto u 2022.
• preduzeća koja vjerovatnoću otkrivanja neformalnog poslovanja procjenjuju na više od 50 odsto: sa 33 na 67 odsto
• procjena vjerovatnoće kažnjavanja odgovornog lica: sa 44 na 80 odsto
• procjena vjerovatnoće naplate izrečene kazne: sa 42 na 77 odsto

Najviši indeks neformalne ekonomije ove godine imaju saobraćaj i poljoprivreda. Po regionima, najveća vrijednost izmjerena je na sjeveru — 17,5 odsto, a najmanja u centralnom regionu — 11,3 odsto, koji je ujedno ostvario i najveći pad u odnosu na 2022.

Ministarstvo najavljuje novi Program za period 2027–2029, sa akcentom na poresku disciplinu, zaštitu zaposlenih, digitalizaciju, bezgotovinska plaćanja i inspekcijski nadzor. Prema preliminarnim podacima, aktuelni program biće do kraja godine realizovan blizu 80 odsto. “Formalno poslovanje mora biti pravilo, pravila moraju biti jednaka za sve”, poručuju iz Ministarstva finansija.

Izvori: Vijesti, RTCG, Vlada CG · Ministarstvo finansija. Tekst je napisan u redakciji Informacija Crna Gora na osnovu navedenih izvora.