„Svila” Asje Mijović od Pive i Durmitora do Pariza

Mlada crnogorska umjetnica predstavlja se na grupnoj izložbi “Exposed” u okviru međunarodne platforme za savremenu umjetnost “Chaos and Cosmos”

Mlada umjetnica iz Crne Gore Asja Mijović predstavlja se na grupnoj izložbi u Parizu, pod nazivom “Exposed” (Izloženost), koja je otvorena sedmog aprila i traje do 12, a realizuje se u okviru međunarodne platforme za savremenu umjetnost “Chaos and Cosmos” (Haos i kosmos) sa sjedištem u Parizu.

Postavka “Exposed” je upriličena u istorijskom prostoru “Ateljea 11”, Site Falgijer (Cité Falguièr) u Parizu, jednom od posljednjih preostalih ateljea umjetničke zajednice Monparnasa (Montparnasse).

“Izložba promišlja tijelo i istoriju njegove reprezentacije, naročito u odnosu na nekadašnje rezidente “Ateljea 11”, poput Modiljanija i Sutina s početka 20. vijeka, te ih suprotstavlja savremenim prikazima tijela”, kazala je Mijović “Vijestima” ovim povodom.

Izložba​ “Exposed”, navode organizatori, vraća se “Ateljeu 11”, kako bi preispitala što znači pojavljivanje tijela danas, kako u formi slike, tako i predmeta umjetničkog stvaralaštva.

“Izložba se približava tijelu kao aktivnom, vidljivom i prisutnom, oblikovanom materijalom, kontekstom i percepcijom, a ne unaprijed definisanim pozama ili hijerarhijama. Izloženost je uokvirena kao čin djelovanja, a ne prikaz. Tijela, gestovi i intervencije zauzimaju prostor pod vlastitim uslovima, baveći se prošlošću i pamćenjem”, navodi se u zvaničnom obrazloženju.

Mijović za “Informacije CG” govori više o svom radu koji u Parizu predstavlja kako nju, tako i Crnu Goru.

“Djelo ‘Svila’, koje sam predstavila na izložbi, sastoji se od konjske dlake prikupljene sa gudala žičanih instrumenata i grebena za vunu koji sam pronašla kao antikvitet na buvljaku u Podgorici. U ovom radu fokusiram se na ispitivanje tjelesnog gesta, pristupajući ženskoj figuri kroz prizmu njenih rituala češljanja kose, ali i vune”, kazala je Mijović.

Ona dalje otkriva i posebnu simboliku koju njen rad nosi, kao i inspiraciju od koje je sve krenulo.

“Već neko vrijeme eksperimentišem sa prikazima vilinske mitologije koju su mi prenijele majka i porodica, ukorijenjene u vjerovanjima iz Pive i planina Durmitora. Ovo djelo se posebno oslanja na ličnu priču povezanu sa rođakom za koju sam kao dijete vjerovala da je vila, podstaknuta majčinim pričama. Njeno ime, Svila, kao i njena duga plava kosa, postali su ključni elementi te asocijacije”, otkriva mlada umjetnica.

U ranijem intervjuu za “Informacije CG” istakla je da su joj materijali kojima radi veoma važni. Praktikuje da starim i odbačenim materijalima putem umjetničkog djela pruži novi smisao, izgled i život, a sve to uzimajući u obzir i ekološki kontekst. Iako se obrazovala i usavršavala van Crne Gore, inspiracijom, motivima i simbolikom ostaje u rodnoj zemlji, što se vidi i na primjeru “Svile”.

“Kao dio kustoske rezidencije ‘Chaos and Cosmos’ s L’AiR Artsom, izložba ‘Exposed’ ne predstavlja fiksnu naraciju ili jedinstvenu perspektivu. Umjesto toga, naglašava mnoštvo, djelovanje i aktivno prisustvo tijela u dijalogu sa istorijom, materijalom i prostorom, sugerišući rekonfigurisano umjetničko stanje tjelesnog prisustva”, ističu organizatori.

Tako, crnogorska umjetnica svoja djela izlaže zajedno sa nekim od istaknutih umjetnika i umjetnica današnjice: Estela Alliaud, Margot Anquez Bariseau, Miriam Cahn, John De Andrea, Julia Declaire, Oriane Déchery, Sylvie Fanchon, Quentin Germain, Gelitin, Sido Lansari, Marilena Pelosi, Ekaterina Shcherbakova, Toaletpaper Magazine, Lora Zyuzina.

“Umjetnici na ovoj izložbi dolaze iz različitih praksi – od figurativnog slikarstva, preko skulpture, do konceptualnog rada, uključujući Miriam Cahn, kolektiv Gelatin i Johna De Andreu, čiji radovi na različite načine pristupaju temi tijela”, dodaje Mijović.

Organizatori izložbe upravo njenu raznolikost ističu kao poseban kvalitet i zanimljivost.

“’Exposed’ ne predstavlja fiksni narativ ili jednu perspektivu. Umjesto toga, naglašava višestrukost, djelovanje i aktivnu prisutnost tijela u dijalogu s prošlošću, materijalom i prostorom, sugerišući rekonfigurisano umjetničko stanje tjelesne prisutnosti. Umjetnici različitih generacija, zemljopisa i stepena institucionalne vidljivosti, doprinose ovom dijalogu”, navodi se u saopštenju.

Organizatori podsjećaju da su unutar zidova galerije stvarali umjetnici poput Amedea Modiljanija, Cuguharua Fudžite i Haima Sutina koji su svojim djelom doprinijeli definisanju modernog kanona predstavljanja ljudskog tijela, u kojem se gola, najčešće žena, pojavljivala ležeći, sjedeći ili u pratnji objekta. Ova djela, navode, nastavila su da oblikuju figuraciju u vizuelnoj umjetnosti i uspostavila tijelo i kao sliku i kao objekat pogleda.

Platforma “Chaos and Cosmos” funkcioniše kao fleksibilna i evoluirajuća struktura, bez fiksnog mjesta. Ona organizuje izložbe, performanse i diskurzivne programe koji istražuju moć, tjelesnost i simboličke dimenzije prostora. Platformu su osnovale nezavisne kustoskinje i umjetnice Julija Cistjakova (Julia Cistiakova) i Ekaterina Ščerbakova (Ekaterina Shcherbakova).

“Platforma se nadovezuje na više od 15 godina saradnje sa umjetnicima, kolektivima i galerijama širom Evrope i svijeta. Obje osnivačice su bivše studentkinje, odnosno alumnistkinje Ekol du Magasin (École du Magasin), a rade na relaciji Pariz-Cirih, razvijajući istraživački vođene, lokalno osjetljive projekte koji komuniciraju sa institucijama i lokalnim kontekstima. Radile su u Francuskoj, Švajcarskoj, Litvaniji, Kanadi, Rusiji, Belgiji, Estoniji, Sjedinjenim Američkim Državama i drugim zemljama, u saradnji sa institucijama kao što su: Centar Pompidu, Palais de Tokyo, Venecijanski bijenale, Centar za savremenu umjetnost u Viljnusu, Muzej savremene umjetnosti Estonije i Jermenski centar za savremenu umjetnost NPAK, a tu su i brojni regionalni umjetnički centri i galerije”, navodi se u opisu.

Tokom svoje rezidencije u okviru L’AiR Artsa koja se organizuje upravo u “Ateljeu 11”, Asja Mijović će u okviru programa “Otvoreni studio” predstaviti zainteresovanim posjetiocima i svoj rad “Dead Flowers Rising”. Događaj će biti upriličen 25. apriča u “Ateljeu 11”.

Rad “Dead Flowers Rising” je instalacija u prostoru, nastala od sintetičkih cvjetova koji su obloženi staklenim vitrinima i želatinskim emulzijama.

“Dobijeni od odbačenih grobnih materijala, ovi fragmenti odaju počast tradiciji mrtve prirode”, ističe se u najavi.

​Njen rad istražuje mogućnosti izuma i reinterpretacije klasičnog oblika mrtve prirode, nadahnute nasljeđem ove prakse u Cite Falguiereu, posebno djelima njegovog bivšeg stanovnika, Chaima Soutinea, ističe se na sajtu.

“Plastični cvjetovi koje pronalazimo kod Asje Mijović su istrošeni, izblijedjeli i krhki, raspadaju se ka sopstvenoj apstrakciji. Oni više nijesu komemorativni predmet, već instalacija koja razmatra prolaznost plastičnog cvijeća ka njihovom novom obliku”, ističe se u najavi.

Mlada vizuelna umjetnica Asja Mijović rođena je 2001. godine u Podgorici. Zarad školovanja je svoju crnogorsku adresu zamijenila američkom, gdje je paralelno studirala i završila dva fakulteta.

“Od skulptura, instalacija i performansa, njena umjetnička praksa prikazuje propadanje materijala, pamćenje i pukotine, kao generativne uslove. Veliki dio njezine inspiracije dolazi iz slučajnih susreta ili trenutaka na koje je naišla u tranzitu”, piše u biografiji Asje Mijović na sajtu lairarts.com.

Diplomirala je u oblasti lijepih umjetnosti “School of the Museum of Fine Arts” na Univerzitetu Tufts u Bostonu, Masačusetsu, kao i u oblasti filozofije i društvenih nauka na istom univerzitetu, u Sjedinjenim Američkim Državama.

Pored znanja, iskustva i dvije paralelne diplome, na posljednjoj godini studija dobila je i nagradu za najbolju skulpturu u svojoj klasi.

“Na trećoj godini sam dobila priliku da odem na studentsku razmjenu i pohađam Akademiju Beaux Arts u Parizu. Samo jedan student iz klase dobije tu priliku! Na njoj su boravili i drugi mladi umjetnici sa svih strana svijeta, takođe na razmjeni, i počeli smo da se družimo, stvaramo radove zajedno i tokom tih sedam mjeseci bila sam fokusirana samo na umjetnost”, ispričala je “Vijestima” u prethodnom intervjuu.

Pohađala je rezidenciju u Cité Internationale des Arts 2025. godine. Dobitnica je stipendije Uneskoa za kulturu i kreativnost, u okviru čega je realizovala svoju samostalnu izložbu “Život mrtvog cvijeća” (The Life of Dead Flowers).