Više sukoba policije i demonstranata u Beogradu

Tokom protesta kod zgrade Rektorata beogradskog Univerziteta je u više navrata došlo do sukoba policije i demonstranata, prenosi Radio Slobodna Evropa.

Protest je organizovan zbog toga što pripadnici Uprave kriminalističke policije pretresaju Rektorat u okviru, kako je navedeno, istrage o smrti studentkinje Filozofskog fakulteta.

Situacija je trenutno mirna. Demonstranti su i dalje ispred zgrade Rektorata, a Žandarmerija se povukla u okolne ulice.

Policija je u Rektorat došla u ranim prijepodnevnim satima, a kasnije je ispred zgrade stigla i Žandarmerija u opremi za razbijanje demonstracija.

Pripadnici Žandarmerije su se potom rasporedili u blizini Rektorata, u centru grada, gdje je povremeno dolazilo do fizičkih sukoba i naguravanja sa demonstrantima.

Bačena je i manja količina suzavca, javila je reporterka Radija Slobodna Evropa.

Zbog čega se održava protest?

Okupljeni demonstranti smatraju da je riječ o političkoj odmazdi vlasti, te da se time vrši pritisak na akademsku zajednicu i narušava autonomija univerziteta.

Postupanje policije osudila je i uprava Univerziteta u Beogradu.

Profesor Filozofskog fakulteta Goran Vidović je za Radio Slobodna Evropa kazao da zbog prisustva policije tokom dana nije mogao da drži nastavu u zgradi Rektorata.

Kaže da je policija legitimisala i profesore i studente koji su se tu zatekli, te da je, prema njegovim saznanjima, pretresala profesorske kabinete.

“Čujem da su kao dokazni materijal uzimali rekvizite, poput transparenata, koji su povezani sa studentskim protestima. Ne znam šta misle ovim performansom. Mi nemamo šta da krijemo”, poručio je.

Zbog protestnog skupa, ulica u kojoj se nalazi Rektorat blokiran je za saobraćaj.

Među okupljenima je i Nikola Vranješ, student i Mašinskog i Pravnog fakulteta u Beogradu. Ulazak policije na Rektorat vidi kao “flagrantno kršenje autonomije univerziteta”.

“A ovaj strašan tragični događaj koriste kao izgovor. Mislim da nemaju nikakve dobre namjere, nego da se trude da nanesu što više štete univerzitetu i studentskom pokretu”, dodao je.

Oduzimanje snimaka sigurnosnih kamera

Tijelo studentkinje Filozofskog fakulteta pronađeno je 26. marta uveče na platou tog fakulteta u centru Beograda.

Više javno tužilaštvo saopštilo je 31. marta da je u okviru istrage o njenoj smrti naložilo policiji da uđe u Rektorat i da oduzme snimke sa sigurnosnih kamera, a posebno kamera sa vrata na koja se iz Rektorata ulazi u Filozofski fakultet.

Dodaju da bi na taj način moglo da se utvrdi kako je nastradala studentkinja ušla u zgradu fakulteta, da li je bila sama ili sa nekim.

Policiji je, kako se navodi, naloženo da privremeno oduzme i sve druge predmete “koji mogu poslužiti kao dokaz u postupku koji se vodi zbog sumnje na propuste dekana i drugih zaposlenih u vezi sa bezbjednošću studenata i zaposlenih na fakultetu”.

Policija i tužilaštvo saopštili su ranije da su na petom spratu Filozofskog fakulteta zapaljena pirotehička sredstva, nakon čega je 25-godišnja studentkinja skočila kroz prozor.

Univerzitet u Beogradu o dolasku policije

Univerzitet u Beogradu saopštio je da način postupanja policije na Rektoratu “otvara ozbiljna pitanja o proporcionalnosti, pravnoj utemeljenosti i granicama policijskih ovlašćenja u akademskom prostoru”.

Smatraju da se “tragični događaj na Filozofskom fakultetu zloupotrebljava za političku manipulaciju”, te da je riječ o vršenju nezakonitog pritiska na Univerzitet.

Najavili su da će preduzeti sve raspoložive pravne i institucionalne korake kako bi zaštitili svoju autonomiju, akademske slobode i ljudska prava.

Ulazak policije u Rektorat osudila je i grupa “Studenti u blokadi”. U saopštenju su ocijenili da je time Rektorat pretvoren u “prostor talačke krize” i dodali da ni Univerzitet, ni studenti nemaju šta da kriju.

Ocijenili su da se tragedija koristi kao pokriće da se uđe u prostorije u kojima su se studenti organizovali i da se “udari na studentsko delovanje”.

Dolazak UKP osudio je i dio akademske zajednice i opozicionih stranaka.

U istrazi o smrti studentkinje ranije su saslušani dekan Filozofskog fakulteta Danijel Sinani i drugi zaposleni koje Tužilaštvo sumnjiči za krivično djelo “nesavjestan rad u službi”.

Sinani je 28. marta za agenciju FoNet izjavio da policija nije pronašla pirotehnički materijal na fakultetu i da su nadležnima predata sva tražena dokumenta i informacije. Rekao je i da je, prema njegovim saznanjima, nastradala studentkinja “bila sama u hodniku na petom spratu”.

Ministar prosvjete Dejan Vuk Stanković najavio je 30. marta da će prosvjetna inspekcija, kada istražni ograni završe svoj posao, doći na Filozofski fakultet da utvrdi “kako je funkcionisao”.

Stanković je prethodno na sjednici skupštinskog Odbora za obrazovanje 28. marta optužio rektora beogradskog Univerziteta Vladana Đokića i dekana Filozofskog fakulteta da “nose odgovornost koja ne može biti izbjegnuta” u vezi smrti studentkinje te visokoškolske ustanove.

Rektor Đokić pozvao je na objektivnu i profesionalnu istragu, navodeći da je smrt studentkinje iskorišćena za “nastavak napada na Univerzitet”.

Tokom sjednice Odbora, vlast i opozicija razmijenili su optužbe povodom reagovanja države na studentske blokade koje su na fakultetima širom Srbije počele nakon pogibije 16 ljudi u nesreći u Novom Sadu i trajale više mjeseci.

Blokade su pratili masovni protesti sa kojih su demonstranti, predvođeni studentima, tražili odgovornost vlasti za pad nadstrešnice, a od maja 2025. i raspisivanje vanrednih parlamentarnih izbora.