Novi svetionik ne može u Baošićima: “Carine” prekršile i Zakon o sigurnosti plovidbe i uništile plovni put u Boki

Nakon devastacije obale, “Carine” naknadno tražile smjernice od države da postave novi objekat sigurnosti plovidbe, što je odbila Uprava pomorske sigurnosti

Uprava pomorske sigurnosti (UPS) odbila je kao neosnovan zahtjev kompanije “Carine” iz Podgorice da toj firmi izda smjernice za postavljanje objekta sigurnosti plovidbe – svetionika na novoizgrađenom kupalištu u Baošićima. Najavili su i preduzimanje svih zakonskih mjera protiv “Carina” zbog kršenja Zakona o sigurnosti plovidbe i uništavanja plovnog puta u Boki.

Riječ je o kontroverznom nasipanju 14.500 kvadrata mora u Baošićima, na kaatastarskim parcelama i ispred parcela 771, 772, 773/1 i 774, na kojima je kompanija “Carine” u protekla dva mjeseca, pod izgovorom izgradnje “investicionog kupališta” za svoj veliki hotel koji grade u blizini, počinila ogromnu devastaciju prostora i nasula more zemljom, kamenjem i pijeskom do dubine od čak devet metara.

Zbog tog nasipanja obale, kao i gradnje hotela mimo gabarita koje mu omogućava izdata građevinska dozvola, vlasnik kompanije, podgorički biznismen Čedomir Popović, u međuvremenu je uhapšen, a premijer Milojko Spajić obećao je da će Vlada raskinuti taj i sve druge ugovore za izgradnju investicionih kupališta na crnogorskom primorju.

To država ipak još nije učinila, iako je Spajić poručio da se nasipanje mora u Baošićima mora pod hitno zaustaviti, jer veoma negativno utiče na očuvanje statusa dijela Bokokotorskog zaliva na listi svjetske prirodne i kulturne baštine pod patronatom UNESCO-a.

Uprava za zaštitu kulturnih dobara odbila je da kompaniji “Carine” izda konzervatorsku saglasnost na takav projekat nasipanja i devastacije obale i naložila firmi da hitno prekine radove u Baošićima i vrati obalu u prvobitno stanje, o čemu su se “Carine”, ali i ostali nadležni državni organi, za sada oglušili. Ta firma je u Baošićima potpuno zatrpala nekadašnji glavni mjesni mandrać i staro kameno pristanište, zbog čega su terestrička navigaciona oznaka i obalno pomorsko svjetlo – svetionik potpuno izgubili svoju funkciju, dok je obalna linija do te mjere narušena i izmijenjena da su sve pomorske karte za taj dio Boke postale neažurne i netačne.

Urbanističko-građevinska inspekcija Ministarstva prostornog planiranja, urbanizma i državne imovine zatvorila je 20. marta gradilište hotela “Carine” u Baošićima, nakon što utvrđene nepravilnosti nisu u potpunosti otklonjene, saopšteno je iz tog resora na upit zaštitnice imovinsko-pravnih interesa Crne Gore Bojane Ćirović.

Popovićeva kompanija je u međuvremenu, preko svog pravnog zastupnika – advokatske kancelarije Durutović, Vuksanović i Kraljević iz Podgorice, Upravi pomorske sigurnosti 3. marta podnijela zahtjev za izdavanje smjernica za postavljanje novog svetionika na novoizgrađenom velikom nasutom platou. Pritom su se pozvali na član 6 Zakona o sigurnosti plovidbe, kojim je, pored ostalog, definisano da “objekte sigurnosti plovidbe kojima se obilježavaju objekti, sredstva ili drugi zahvati na moru ili na obali koji predstavljaju stalne ili privremene prepreke na plovnom putu, postavlja investitor, vlasnik ili korisnik tog objekta uz saglasnost organa uprave”.

UPS, na čijem je čelu v.d. direktora Nebojša Kaljević, međutim, prema nezvaničnim saznanjima “Informacije CG”, taj zahtjev je odbila kao neosnovan. UPS je najavila da će prema kompaniji “Carine”, kao investitoru spornog nasipanja mora u Baošićima, “u daljoj proceduri preduzeti sve neophodne zakonske mjere u skladu sa svojim nadležnostima i u saradnji sa drugim državnim organima”, kako bi se utvrdila šteta koju je država pretrpjela zbog toga što su “Carine” premjestile postojeći objekat pomorske signalizacije i ugrozile plovni put u tom dijelu baošićkog akvatorija.

UPS se tim povodom obratila i instituciji Zaštitnika imovinsko-pravnih interesa države, zahtijevajući od tog organa da “otpočne proceduru zaštite stvari i dobra od opšteg interesa – u ovom slučaju obalnog svetionika, kao i ugroženog i zatrpanog plovnog puta i priobalja, u kom slučaju se obim štete može utvrditi samo ozbiljnom multiresorskom i pomorskom ekspertizom”.

Inspekcija sigurnosti plovidbe Lučke kapetanije Kotor je 24. februara zvanično obavijestila UPS da je u Baošićima došlo do velikog zatrpavanja mora u pojasu od najmanje 35 metara od dotadašnje linije obale, kao i da je tim radovima objekat sigurnosti plovidbe, obalno pomorsko svjetlo oznake PS 747.5, stavljen “van funkcije obezbjeđenja sigurnosti plovidbe”.

UPS je u dopisu instituciji Zaštitnika imovinsko-pravnih interesa države navela da je, nakon dobijanja obavještenja od inspektora sigurnosti plovidbe, kapetana Grujice Dudića, i sama obišla spornu lokaciju, te da je odmah postupila u skladu sa Zakonom o sigurnosti plovidbe, emitujući radio-oglas za pomorski saobraćaj, zabranila plovidbu na tom dijelu plovnog puta i upozorila učesnike pomorskog saobraćaja na opasnost i nefunkcionalnost obalnog pomorskog svjetla u Baošićima.

Ćirović ke UPS obavijestila i da, prema njihovim saznanjima, nije postojala nikakva saglasnost za izvođenje hidrograđevinskih radova i eventualno postavljanje novog svetionika u Baošićima, odnosno da je “evidentno da je izvođač, bez obzira na građevinsku dozvolu na koju se poziva, izvodio hidrograđevinske radove na plovnom putu, i to potapanjem i nasipanjem materijala, bez nadzora ovlašćenog lica, odnosno bez saglasnosti Ministarstva pomorstva, kako je predviđeno članom 13 stav 1 Zakona o sigurnosti pomorske plovidbe”, što je konstatovano i zapisnikom koji je sačinila Inspekcija sigurnosti plovidbe.

Upozorili su da je važećim propisima predviđeno da Ministarstvo pomorstva obavezno učestvuje u utvrđivanju uslova za zahvate na području morske obale, unutrašnjih morskih voda i teritorijalnog mora u postupku donošenja dokumenata i akata prostornog uređenja. Stoga je, naglašavaju u UPS-u, “nosilac izrade prostornog uređenja bio dužan da pravovremeno obavijesti Ministarstvo pomorstva o donošenju akta ili dokumenta radi dobijanja saglasnosti i posebnih uslova u vezi sa sigurnošću plovidbe, radi izrade pomorske studije kojom bi se, pored ostalog, definisali bliži elementi uticaja na sigurnost plovidbe, a samim tim i saobraćajno-plovidbena obilježja i objekti sigurnosti plovidbe”.

Građevinsku dozvolu za devastaciju mora i obale u Baošićima “Carinama” 13. januara izdao Sekretarijat za urbanizam Opštine Herceg Novi, iako ni u jednom važećem prostorno-planskom dokumentu koji tretira ovaj dio novske obale ne postoji planski osnov za tako drastičnu intervenciju u prostoru i nasipanje mora u obimu većem od površine dva fudbalska stadiona. Uprkos tome, ministar prostornog planiranja, urbanizma i državne imovine Slaven Radunović je na sjednici nacionalne Komisije za UNESCO 20. februara saopštio da je od “nadležne inspekcije tražio da se provjeri građevinska dozvola”, te da je “utvrđeno da je ona ispravna”.

Malo više od mjesec dana nakon toga, 23. marta, policija je uhapsila vlasnika firme Carine Čeda Popovića i sekretara za urbanizam i građevinsku inspekciju Opštine Herceg Novi Vladislava Velaša, zbog sumnje u gradnju bez potrebne dokumentacije, odnosno dozvole za nelegalnu gradnju.