Šta je poznato o balkanskom narko kartelu?

<!—->

Među uhapšenima u Crnoj Gori je i S.F., za koga je crnogorska policija navela da je jedan od vođa balkanskog kartela. Crnogorski mediji su ga identifikovali kao Svetislava Filipovića i on je osumnjičen za neovlašćenu proizvodnju, držanje i stavljanje u promet opojnih droga.

On se suočava sa kaznom zatvora od 15 godina, a osim toga optužen je za nedozvoljenu trgovinu oružjem i eksplozivnim materijalom. O njemu nema mnogo informacija, a objavljujući informacije o akciji iz Europola je rečeno da je u Crnoj Gori uhapšena visokorizična osoba.

Dolazi iz Podgorice i ima 47 godina, a od 2002. godine vodi se kao direktor firme “Spectacular”, pokazuju podaci u javnom registru poslovnih podataka Company Wall.

Ta firma je do sada primila 139 pošiljki iz 16 zemalja, uključujući Ekvador, Ukrajinu i Kolumbiju, pokazuju podaci na Volzi, platformi koja prikuplja podatke o globalnoj trgovini.

Prema navodima sa platforme, uvozili su banane, lubenice, sušeno voće i orašaste plodove, dok je među njihovim dobavljačima i kompanija iz Hong Konga.

U 2023. godini “Spectacular” je ostvarila ukupne prihode u iznosu od 664.206 eura. Filipović se vodi i kao jedan od suvlasnika kompanije “Europayment”. Računi obje kompanije su blokirani.

Osim hapšenja u Crnoj Gori, uhapšene su i četiri osobe u Njemačkoj, no još uvijek nema više informacija o njima.

Prema podacima Interpola, u Njemačkoj djeluje nekoliko globalnih organizovanih kriminalnih grupa koje se bave širokim rasponom zločina poput trgovine drogom, imovinskog kriminala i krijumčarenja ljudi.

“Snažno ukorijenjene” u rutama trgovine kokainom

Uhapšeni 15. aprila terete se za višetonske pošiljke kokaina iz Južne Amerike ka zemljama Evropske unije, rekao je ranije direktor Uprave policije Lazar Šćepanović.

Kako je pojasnio, ova kriminalna grupa vršila je nabavku, prodaju i posredovanje u prodaji kokaina i kanabisa, kako u Crnoj Gori, tako i u zemljama poput Njemačke, Holandije, Belgije, Bolivije i Tajlanda.

Ova akcija potvrđuje da, uprkos udarima koje su ranije akcije zadale, balkanske grupe nijesu nestale, već nastavljaju svoje aktivnosti uz prilagođavanje i obnovu logističkih lanaca, smatra Saša Đorđević iz Globalne inicijative za borbu protiv transnacionalnog organizovanog kriminala.

“Balkanske kriminalne grupe ostaju snažno ukorijenjene u tradicionalnim rutama trgovine kokainom, posebno na relaciji Latinska Amerika – Evropa, pri čemu je Njemačka i dalje jedno od glavnih tržišta”, kaže Đorđević.

Organizovane kriminalne grupe sa Zapadnog Balkana u međunarodnim organizacijama, poput Europola i Interpola, označene su među ključnim za krijumčarenje kokaina iz država Latinske Amerike, poput Brazila, Kolumbije i Ekvadora, ka tržištima, prije svega Zapadne Evrope.

No, osim kokaina, krijumčaren je i kanabis, odnosno 1,5 tona kanabisa pronađenog u 12 različitih zapljena. Kanabis je, kako su rekli iz Europola, krijumčaren u Evropsku uniju iz i preko Albanije, Tajlanda i Sjedinjenih Država. Prisustvo kanabisa, pojašnjava Đorđević, pokazuje da balkanske kriminalne grupe nijesu specijalizovane samo za kokain.

“Već djeluju oportunistički i ulaze i na druga tržišta onda kada ona nude siguran kanal i dobru zaradu”, dodaje.

U posljednjoj akciji učestvovalo je oko stotinu policajaca, a osim njemačkih i crnogorskih institucija, podršku su pružile i Austrija, Španija i Europol.

Prevoz avionima

Nakon hapšenja u Crnoj Gori i Njemačkoj, Više državno tužilaštvo u Podgorici podiglo je optužnice protiv deset osoba.

Krivičnom prijavom osumnjičenima se stavlja na teret da su u više navrata prodavali, prenosili i posredovali u prodaji opojnih droga – kokain i kanabis, dok se grupi od četiri osumnjičena lica stavlja na teret i krivično djelo kriminalno udruživanje.

“Jedno osumnjičeno lice je u Podgorici, Njemačkoj, Boliviji, Tajlandu, Belgiji i Dominikanskoj Republici naručivalo i organizovalo pomorski ili vazdušni transport tovara sa velikim količinama opojnih droga – kokain, konoplja i hašiš”, navode iz Tužilaštva.

I Europol navodi da je grupa, pored morskih ruta, koristila i vazdušni saobraćaj. Đorđević pojašnjava da ovo pokazuje da ove mreže stalno prilagođavaju načine i traže nove kanale za krijumčarenje.

“Upotreba avio-saobraćaja, uključujući kurire i generalnu avijaciju, već neko vrijeme izaziva zabrinutost, ali im se razmjere još nijesu u potpunosti razjasnile”, pojašnjava Đorđević.

Osim novih metoda transporta, grupe takođe mijenjaju rute.

Tako je istraživanje Globalne inicijative protiv transnacionalnog organizovanog kriminala prošle godine ukazalo da organizovane kriminalne grupe čiji su članovi porijeklom iz država Zapadnog Balkana koriste novu rutu za krijumčarenje kokaina iz Latinske Amerike do Evrope, i to preko država Zapadne Afrike.

Crna Gora je sjedište i dva kriminalna klana – kavačkog i škaljarskog, koji se nalaze u sukobu od 2014. godine, kada je u Valensiji nestalo nekoliko stotina kilograma kokaina. U njihovim sukobima do sada je poginulo više od 70 osoba.

Zemlja se nalazi na desetom mjestu u Evropi prema Globalnom indeksu organizovanog kriminala za prošlu godinu. Osim nje, u prvih deset zemalja nalaze se i Srbija i Bosna i Hercegovina.

Globalni indeks organizovanog kriminala procjenjuje nivo kriminala i otpornost na organizovani kriminal u 193 države svijeta.