Vještačka inteligencija vam zapravo ne „uzima“ posao: Šta se zaista dešava?

<!—->Vještačka inteligencija je drugi mjesec zaredom bila glavni razlog koji su kompanije navele za otpuštanja tokom aprila, saopštila je u četvrtak kompanija Challenger, Gray & Christmas.

„Anksioznost oko AI-ja na poslu je stvarna – od straha od gubitka radnog mjesta do pritiska da se prati tehnologija koja se brzo razvija“, naveo je Microsoft u izvještaju objavljenom prošle sedmice o tome kako AI mijenja poslove, prenosi CNN.

Ali realnost AI-ja na radnom mjestu nije tako crno-bijela, kažu stručnjaci. Kompanije koriste AI za automatizaciju određenih djelova posla, a ne za potpuno ukidanje radnih mjesta.

Poslovni lideri pokušavaju da utvrde šta AI može, a šta ne može da uradi, pa postojeće poslove prilagođavaju odgovornostima koje i dalje može da obavlja samo čovjek. Ipak, hiljade radnih mjesta su ukinute, a među posljednjim kompanijama koje su najavile otpuštanja nalaze se Cloudflare i kripto-kompanija Coinbase.

„Vrlo je malo poslova koje trenutna AI i robotska tehnologija mogu potpuno da automatizuju“, rekla je Aleksis Krivković, viša partnerka u McKinsey & Company.

AI je tehnički sposoban da automatizuje 57 odsto radnih aktivnosti, navela je Krivković, pozivajući se na istraživanje McKinseyja. Međutim, taj procenat odnosi se na „djelove i segmente“ različitih poslova i odgovornosti unutar organizacija.

Nitin Set, suosnivač konsultantske firme Incedo, tvrdi da njegova kompanija pomaže klijentima da uz pomoć AI-ja povećaju produktivnost za najmanje 20 do 25 odsto bez proporcionalnog smanjenja broja zaposlenih. Razlog je taj što AI preuzima samo određene djelove različitih poslova.

„Ne možete uzeti četvrtinu Lise, četvrtinu Džesike, četvrtinu Nitina i četvrtinu nekog drugog i pretvoriti to u jednu osobu“, rekao je Set.

Strah da će AI preuzeti poslove najviše je pogodio tehnološku industriju. Softverski inženjeri sve više koriste ovu tehnologiju za pisanje koda, a prema istraživanju Google iz septembra, 90 odsto tehnoloških radnika koristi AI u svom poslu. Stack Overflow, popularni forum za programere, otkrio je da 84 odsto ispitanika koristi AI alate u razvoju softvera ili planira da ih koristi.

Međutim, posao softverskog inženjera podrazumijeva mnogo više od samog pisanja koda: pregledanje koda, dizajniranje sistema, rješavanje problema i odlučivanje šta treba razvijati. Kompanije bi zato mogle da mijenjaju nazive radnih mjesta kako bi to bolje odražavale, smatra Boris Černi, direktor Claude Code-a u kompaniji Anthropic.

„Mislim da ćemo do kraja godine početi da napuštamo samu ideju softverskog inženjeringa“, rekao je za CNN u martu. Smatra da bi naziv „graditelj“ mogao biti prikladniji jer se posao širi, a samo pisanje koda postaje manji dio posla.

Sujata Sridaran, koja je posljednje radila u fintech kompaniji Bolt i ima skoro deceniju iskustva kao softverski inženjer, jedna je od mnogih koja prolazi kroz tu tranziciju.

Iako koristi AI, njen posao i dalje zahtijeva rješavanje problema i kritičko razmišljanje, rekla je za CNN putem mejla. Razlika je u tome što se sada izvršavanje posla zasniva na kombinaciji pisanja koda i davanja instrukcija AI-ju.

„Kako se AI sve više koristi, vještine koje su zaista potrebne na poslu pomjerile su se ka tome da li umijete da procijenite kvalitet koda i da rješavate probleme“, rekla je ona.

To ne znači da AI ne doprinosi gubitku radnih mjesta – samo vjerovatno ne preuzima čitave pozicije. Prema izvještaju kompanije Challenger, Gray & Christmas, AI je ove godine povezan sa više od 49.000 otkaza.

Block, kompanija koja stoji iza servisa Square i Cash App, otpustila je ove godine 40 odsto zaposlenih jer joj je AI omogućio da radi više sa manjim timovima.

Coinbase smanjuje broj zaposlenih za oko 14 odsto, dijelom zato što AI omogućava inženjerima da „za nekoliko dana urade ono za šta su ranije bile potrebne sedmice rada čitavog tima“, rekao je direktor kompanije.

Cloudflare je saopštio da se način poslovanja kompanije potpuno promijenio i da je upotreba AI-ja porasla za više od 600 odsto samo u posljednja tri mjeseca.

Moguće je da nas očekuju „određeni poremećaji na tržištu rada“, smatra Den Prist, direktor za AI u PwC u SAD-u. Ipak, kaže da trenutno ne vidi masovna otpuštanja u većini kompanija niti da su čitave kategorije poslova ozbiljno ugrožene.

Većina kompanija još nije prilagodila kriterijume za zaposlene i sistem nagrađivanja načinu na koji AI mijenja posao, navodi Microsoft u svom izvještaju, koji je obuhvatio 20.000 radnika koji koriste AI u deset zemalja.

Umjesto toga, mnoge kompanije još pokušavaju da shvate koje su vještine i dalje potrebne od ljudskih radnika.

A tehnološki pejzaž mogao bi nastaviti da se mijenja kako AI modeli budu napredovali i potencijalno preuzimali još kancelarijskih zadataka. Na primjer, Anthropic je predstavio nove AI agente namijenjene finansijskim poslovima, poput izrade prezentacija za investitore i kreditnih analiza.

„Sve počinje od nižih pozicija i nastavlja da ide nagore“, rekao je Umeš Ramakrišnan, suosnivač i direktor strategije kompanije Kingsley Gate. „I ne znam gdje se to zaustavlja.“