Deponija tinja mjesecima i truje građane: Novi-stari ekološki problem u pljevljima, Opština nemoćna sama da ga riješi

Piljevina i drvni otpad kompanije “Vektra Jakić” nalaze se na oko dva hektara i ima 200.000 kubika decenijama taloženog otpada, ekolozi upozoravaju i na mogućnost eksplozije zapaljivih gasova

Deponija piljevine i drvnog otpada kompanije “Vektra Jakić” u pljevaljskom naselju Radosavac, koja već decenijama predstavlja ozbiljan ekološki i bezbjednosni problem, i dalje nije sanirana. Prema procjenama, u deponiji se na površini od oko dva hektara nalazi oko 200.000 kubnih metara piljevine i drugog otpada, dok njena unutrašnjost mjesecima tinja i gori, oslobađajući dim i gasove.

Predsjednik Opštine Pljevlja Dario Vraneš poručio je da lokalna samouprava ne može sama riješiti problem.

“Deponija je višedecenijski problem, ekološka bomba u samom gradu. Rješavanje deponije je u nadležnosti Vlade, a ne Opštine. Nije Opština dovela Dragana Brkovića u Pljevlja, već jedna od bivših vlada. Mi moramo da zaštitimo zdravlje građana”, kazao je Vraneš.

On je naveo da se masa sa deponije može koristiti kao resurs za oplemenjivanje zemljišta. Dio piljevine, kako je kazao, koristio je i Rudnik uglja za oplemenjivanje zemljišta prilikom sadnje lavande. Prema njegovim riječima, masa koja se nalazi na deponiji sada je u vlasništvu OTP banke.

O problemu deponije razgovaralo se i na internom sastanku predstavnika Opštine Pljevlja, Komunalne policije, Službe zaštite i spašavanja, mjesnih zajednica i ekoloških aktivista. Zaključeno je da Opština bez pomoći države ne može trajno riješiti problem.

Predsjednik Ekološkog društva “Breznica” Milorad Mitrović smatra da sagorijevanje u unutrašnjosti deponije dodatno doprinosi zagađenju vazduha u gradu.

“Deponija je stara preko 50 godina i nakon pljačkaške privatizacije i tranzicije pripala je, zajedno sa pogonima bivšeg jugoslovenskog giganta, kompaniji Dragana Brkovića ‘Vektra Jakić’, iza koje su ostali samo dugovi i odneseno ogromno prirodno bogatstvo. Deponija se stalno urušava i nije bezbjedna. Iz podzemnih, vertikalnih pukotina oslobađaju se dim, gasovi i para koja je produkt sagorijevanja. U nekoliko navrata ranijih godina pokušavano je da se deponija ugasi, ali su svi pokušaji ostali neuspješni”, kazao je Mitrović.

On upozorava i na mogućnost eksplozije zapaljivih gasova koji se oslobađaju tokom procesa sagorijevanja.

“Na toj deponiji se ne odlaže otpad, ali je ona aktivna u smislu sagorijevanja u njenoj unutrašnjosti, pri čemu se oslobađaju gasovi i dolazi do njenog slijeganja. Ima preko stotinu rupa na deponiji iz kojih kulja dim. Deponija je prepuštena sama sebi i predstavlja još jedan u nizu ekoloških problema u Pljevljima. S obzirom na to da je potpuno nezaštićena i da ne postoji čak ni ograda oko nje, postoji realna opasnost da može doći do toga da neko strada. Žarište koje se nalazi u dubini deponije oslobađa i veliku količinu toplote koja izbija na površinu, a proces sagorijevanja se širi u svim pravcima”, istakao je Mitrović.

Ekolozi pozivaju nadležne institucije da provjere njihove navode, utvrde sastav gasova koji se oslobađaju i konačno pristupe rješavanju problema deponije u Radosavcu.

“Deponija piljevine u Pljevljima višedecenijski je ekološki problem, koji posebno dolazi do izražaja tokom ljetnjih mjeseci, kada dolazi do njenog samozapaljivanja i stvaranja dima koji se širi pljevaljskom kotlinom”, ocijenio je ekološki aktivista Vaso Knežević.

On je podsjetio da se deponija piljevine ne koristi već oko 30 godina, ali da se problem njenog postojanja do danas nije riješio.

Prema njegovim riječima, postojeći materijal ne bi trebalo posmatrati isključivo kao otpad koji treba ukloniti i odložiti na drugu lokaciju, već i kao potencijalni resurs.

“Piljevina može biti sirovina za zamjenu prirodnom zemljištu prilikom rekultivacije degradiranih površina, naročito kada se pomiješa sa laporcem, koji je takođe deponovan na Jagnjilu u velikim količinama”, naveo je Knežević.

Kao prvi korak u rješavanju problema, on predlaže da nadležni sadašnjem vlasniku zemljišta izdaju rješenje kojim bi se naložilo uklanjanje deponije.

Smatra da bi rješenjem trebalo precizno definisati rok za uklanjanje deponije. Ukoliko vlasnik u predviđenom roku ne postupi po nalogu, Knežević predlaže da se pronađu pravna lica koja bi piljevinu mogla da iskoriste kao sirovinu za rekultivaciju degradiranih površina. Kao potencijalne korisnike ovog materijala navodi Rudnik uglja Pljevlja i Elektroprivredu Crne Gore (EPCG), imajući u vidu velike površine koje su, kako ističe, u obavezi da rekultivišu.

Opština je uputila zvaničan zahtjev ministarstvima ekologije, održivog razvoja i razvoja sjevera, unutrašnjih poslova i prostornog planiranja, urbanizma i državne imovine, kao i Agenciji za zaštitu životne sredine i nadležnim inspekcijama za hitno utvrđivanje stanja, procjenu rizika i preduzimanje mjera.

U zahtjevu koji potpisuje Vraneš navodi se da je samo tokom avgusta Služba zaštite i spašavanja reagovala 17 puta, a od 2021. više od 120 puta. Od nadležnih oni su zatražili preduzimanje preventivnih i zaštitnih mjera, da se utvrdi pravni status deponovanog materijala, način njegovog trenutnog držanja i upravljanja, status lokacije i imovine na njoj, da se utvrdi ko je odgovoran za postojeći otpad i zbrinjavanje i da se definiše konkretan plan trajnog rješavanja problema deponije.

“Prema podacima kojima raspolaže Opština, deponovani materijal ima karakteristike samozapaljivog, usljed čega je na toj lokaciji i ranije dolazilo do požara i dugotrajnog tinjanja, praćenog pojavom dima i emisijom gasova i praškastih čestica. Posebno zabrinjava činjenica da je tokom ljetnjih mjeseci na lokaciji prisutno samozapaljenje i tinjanje, što se manifestuje pojavom dima i predstavlja potencijalni rizik po životnu sredinu i zdravlje i bezbjednost stanovništva”, navodi se u zahtjevu”.