Arhitektura kao struktura koja raste, transformiše se i aktivno sarađuje s prirodom

Crnogorski projekat “Razumjeti zemlju: Intersticijum” nagrađen je na 48. Salonu arhitekture u Beogradu u kategoriji “Istraživanja i eksperiment”. Izložba autorskog tima dostupna je u Nikšiću, u Dvorcu kralja Nikole do 19. juna

Projekat “Razumjeti zemlju: INTERSTICIJUM” kojim se Crna Gora prošle godine predstavila na 19. Međunarodnoj izložbi arhitekture Bijenala u Veneciji, osvojio je Nagradu za istraživanje u arhitekturi i doprinos povezivanju nauke, ekologije, arhitekture i kulture, na 48. Salonu arhitekture Muzeja primenjene umetnosti Beograd “Pokrenuti prostor”.

Autori postavke i Paviljona Crne Gore na prošlom Bijenalu arhitekture u Veneciji su Ivan Šuković, Dejan Todorović i Emir Šehanović, a vrijednost projekta, pored ostalih, prepoznao je i u kategoriji “Istraživanja i eksperiment” nagradio žiri manifestacije u Srbiji: Riste Dobrijević, dr Maja Dragišić, Nemanja Zimonjić, Maja Necić i Tatjana Joksimović.

“Projekat se izdvaja kao promišljena i slojevita interpretacija odnosa između čovjeka, prirode i arhitekture, u kojoj se granice ne ukidaju, već preispituju i transformišu. Razumijevanje zemlje u ovom radu podrazumijeva davanje glasa tlu kroz alegorije, crtež, nauku, poeziju i zvuk, čime se uspostavlja kompleksan i višeslojan narativ o prostoru i njegovim skrivenim procesima”, navedeno je u obrazloženju.

U sve to se mogu uvjeriti i posjetioci Dvorca kralja Nikole u Nikšiću gdje je do 19. juna otvorena izložba “Razumjeti zemlju: INTERSTICIJUM”, a prilagođena je istorijskom i urbanom kontekstu, u okviru šire inicijative Nikšić – Evropska prijestonica kulture 2030.

Žiri je naveo i da interdisciplinarni pristup omogućava preplitanje analitičkih metoda i umjetničke interpretacije, otvarajući prostor za dublje razumijevanje ekostistema i njihove unutrašnje dinamike.

“Arhitektura se u ovom radu ne posmatra kao statična forma, već kao procesualna i evolutivna struktura koja raste, transformiše se i aktivno sarađuje sa prirodom. Kroz spoj naučne metodologije i umjetničkog izraza, projekat otvara prostor za kritičko promišljanje ekoloških, materijalnih i filozofskih aspekata arhitekture, pozivajući na odgovorniji odnos prema zemlji kao zajedničkom resursu. Rad na suptilan, ali jasan način otvara važno pitanje odgovornosti prema zemlji kao resursu i sistemu, predlažući arhitekturu kao medijatora između prirodnog i vještačkog, prošlog i budućeg, ali i kao platformu za uspostavljanje održivijih modela zajedničkog bivstvovanja sadašnjih i novih generacija”, dodao je žiri.

Kompletan projekat kojim se Crna Gora predstavila u Veneciji, “Terram Intelligere: INTERSTITIUM”, uz komesarsko vođstvo Mirjane Đurišić i kustosku koncepciju Miljane Zeković, polazi od crnogorske tradicije suvomeđe, kamenih struktura koje bez vezivnog materijala definišu granice, izložba ovu praksu preobražava u metaforu prostora susreta. Projekat je razvijen u saradnji sa Institutom za molekularnu genetiku i genetičko inženjerstvo Univerziteta u Beogradu i zasniva se na istraživanjima bakterija iz tla koje, pod uticajem UV zračenja, proizvode pigmente, otvarajući mogućnosti primjene mikrobioloških procesa u arhitekturi i razvoju ekoloških materijala, istaknuto je ranije. Paviljon je realizovan sa arhitektom Dejanom Todorovićem i producentkinjom Jelenom Božović, a sve u organizaciji Ministarstva prostornog planiranja, urbanizma i državne imovine.

Izložba u Nikšiću otvorena je do 19. juna, a već do sada je izazvala veliku pažnju javnosti. Postavka se bavi prostorima “između”, navode organizatori, mjestima gdje se prepliću priroda, arhitektura i ljudska intervencija. Kroz predstavljanje u Nikšiću, projekat se direktno veže za lokalni kontekst, istražujući odnos industrijskog nasljeđa, prirodnih resursa i savremenog razvoja grada, istakli su organizatori ranije.

Relokacija izložbe ne predstavlja puko premještanje ili reprodukciju već postojećeg rada, istakla je kustoskinja Zeković, već njegovu temeljnu rekonfiguraciju.

“Projekat se iz scenografski kontrolisanog izložbenog okruženja preobražava u situirani, prostorno-osjetljivi sistem koji odgovara na konkretne uslove novog konteksta”, navela je Zeković. Informaciju i pojedinosti o izložbi u Nikšiću prenio je jedan od najvažnijih svjetskih časopisa za savremenu umjetnost, E-FLUX.