Budućnost Crnogorskog baletskog ansambla pod znakom pitanja

Članovi ansambla upozoravaju da prijeti gašenje jedine nacionalne baletske institucije, dok Muzički centar Crne Gore smatra da je postojeći model neodrživ i da je potrebno pronaći novo sistemsko rješenje

Crnogorski baletski ansambl našao se u središtu javne rasprave nakon što su sadašnji i bivši članovi ansambla juče uputili apel za njegovo očuvanje, navodeći da postoji ozbiljna mogućnost gašenja ansambla nepune tri godine nakon njegovog osnivanja. Istovremeno, Muzički centar Crne Gore je danas, u saopštenju koje potpisuju poslovni i umjetnički direktori, Vučić Ćetković i Marko Simović, naveo da nije protiv razvoja baletske umjetnosti, već da smatra da postojeći model funkcionisanja ansambla nije održiv i da zahtijeva sistemsko rješenje.

Prema navodima članova ansambla, od novembra prošle godine vođeni su razgovori sa rukovodstvom Muzičkog centra Crne Gore, u okviru kojeg ansambl djeluje, s ciljem pronalaženja modela za nastavak rada i razvoja. Kako tvrde, tokom tih razgovora više puta im je saopšteno da Muzički centar nema uslove i infrastrukturu za dalji rad nacionalnog baletskog ansambla.

U apelu se navodi da su se, nakon razgovora sa upravom, obratili Ministarstvu kulture i medija Crne Gore tražeći sastanak i podršku u pronalaženju rješenja, ali da do sastanka, uprkos dopisima i zahtjevima, nije došlo. Zbog toga su odlučili da se obrate javnosti.

Članovi ansambla ističu da je Crnogorski baletski ansambl, osnovan 2023. godine, prvi nacionalni baletski ansambl u istoriji države i da je tokom prethodne tri godine realizovao predstave na Velikoj sceni Muzičkog centra, uz angažovanje domaćih i međunarodnih umjetnika. Smatraju da bi njegovo eventualno gašenje predstavljalo korak unazad za razvoj baletske umjetnosti, posebno imajući u vidu da u Crnoj Gori postoje osnovno i srednje baletsko obrazovanje, dok je nacionalni ansambl jedina profesionalna institucija u kojoj školovani igrači mogu nastaviti karijeru u zemlji.

Sa druge strane, Muzički centar Crne Gore navodi da problem nije u postojanju baletske umjetnosti, već u načinu na koji je nacionalni ansambl organizovan. U saopštenju ističu da je, bez prethodnih analiza i elaborata, bilo sistemski pogrešno smjestiti nacionalni baletski ansambl u instituciju koja nema odgovarajuće prostorne, tehničke i organizacione uslove za njegov rad.

Iz Muzičkog centra navode da novo rukovodstvo nije donosilo ishitrene odluke, već je kroz komunikaciju sa umjetnicima i javna obraćanja ukazivalo na stanje i tražilo održiva rješenja. Takođe ističu da je ansamblu pružena finansijska i organizaciona podrška za realizaciju predstava, uprkos ograničenim uslovima rada.

U svom odgovoru "sadašnjim i nekadašnjim članovima Crnogorskog baletskog ansambla", kako je njihov apel potpisan, Muzički centar navodi i da Crnogorski baletski ansambl nije konstituisan kao samostalna javna ustanova kulture, niti su baletski igrači zaposleni na neodređeno vrijeme, već su angažovani uglavnom kroz projektne i kratkoročne ugovore. Dodaju da sadašnji sastav čine tri crnogorska baletska igrača, uz angažovanje umjetnika iz inostranstva po ugovorima, te da takav model, prema njihovom stavu, ne odgovara standardima profesionalnog nacionalnog baletskog ansambla.

Muzički centar takođe ukazuje da profesionalni nacionalni balet podrazumijeva čitav sistem umjetničkih i produkcionih kapaciteta – od baletskih pedagoga, koreografa i korepetitora do radionica za kostime i obuću, scensko-tehničke podrške i orkestarskih kapaciteta – zbog čega su nacionalni baleti u većini evropskih država organizovani u okviru nacionalnih pozorišta ili opersko-baletskih kuća.

Dok članovi ansambla smatraju da bi gašenje jedine nacionalne baletske institucije poslalo negativnu poruku mladim umjetnicima i predstavljalo odustajanje od razvoja baletske umjetnosti u Crnoj Gori, Muzički centar poručuje da zagovara drugačiji, održiviji institucionalni model, zasnovan na strateškom planiranju, analizama i uslovima koji odgovaraju međunarodnim standardima.

Pitanje budućnosti Crnogorskog baletskog ansambla tako ostaje otvoreno, uz različite poglede na to da li je postojeći model moguće unaprijediti ili je neophodno uspostaviti novi institucionalni okvir za razvoj nacionalnog baleta.