Bukilić: Sektor informacionih i komunikacionih tehnologija snažan partner privrede

Predstavljena analiza poslovanja ICT sektora u prošloj godini

Sektor informacionih i komunikacionih tehnologija (ICT) treba da bude snažan partner svim privrednim granama, a prepoznat je i kao jedna od ključnih vertikalnih privrednih grana koja može dati novu dimenziju razvoju crnogorske ekonomije, saopštio je predsjednik Odbora udruženja ICT Privredne komore (PKCG) Branimir Bukilić.

„Analiza finansijskih iskaza predstavlja ozbiljan pokazatelj stanja čitavog ICT sektora i osnov za praćenje trendova i definisanje mjera koje mogu doprinijeti njegovom daljem razvoju“, rekao je Bukilić na tematskoj sjednici Odbora, posvećenoj rezultatima poslovanja u prošloj godini, aktuelnim razvojnim trendovima i mogućnostima za unapređenje konkurentnosti.

Izvršna direktorica ICT Cortexa Maja Laušević-Odalović navela je da razvoj ICT sektora zavisi od saradnje privrede, institucija, akademske zajednice i međunarodnih partnera, te da je cilj zajedničkih aktivnosti stvaranje snažnog i konkurentnog tehnološkog ekosistema.

„Analiza omogućava da sagledamo stvarno stanje sektora, prepoznamo trendove, potencijale i izazove, kako bismo na njih pravovremeno odgovorili. Posebno ohrabruje činjenica da su kroz Strategiju pametne specijalizacije planirana značajna ulaganja u ICT sektor u narednom periodu, dok će i buduća Strategija razvoja vještačke inteligencije otvoriti nove mogućnosti za kompanije“, kazala je Laušević-Odalović.

Sekretarka Odbora Nada Rakočević je, predstavljajući Analizu poslovanja ICT sektora u prošloj godini, navela da je ostvaren rast gotovo svih ključnih pokazatelja poslovanja. Broj zaposlenih je povećan 14 odsto, prihodi 12 odsto, a ukupna dobit gotovo udvostručena.

„Računarsko programiranje ostaje okosnica ICT sektora po broju kompanija i zaposlenih, dok telekomunikacije, iako čine svega četiri odsto ukupnog broja firmi, ostvaruju više od polovine ukupnih prihoda sektora. Istovremeno, rast zaposlenosti u kompanijama koje se bave računarskim programiranjem pokazuje da taj segment nastavlja da jača i razvija se“, kazala je Rakočević.

Ostvareni rezultati, prema njenim riječima, potvrđuju da ICT sektor predstavlja jedan od najperspektivnijih segmenata crnogorske privrede i važan oslonac procesa digitalne transformacije, ali da njegov puni razvojni potencijal još nije iskorišćen.

Rakočević je dodala da je neophodno raditi na ravnomjernijem regionalnom razvoju, s obzirom na to da je najveća koncentracija ICT kompanija i zaposlenih u Podgorici i primorskim opštinama, dok je zastupljenost tog sektora na sjeveru veoma skromna.

Menadžerka Programa za razvoj privatnog sektora u okviru Zapadnobalkanskog investicionog okvira (WBIF) pri Evropskoj komisiji Mirjona Sadiku,predstavila je instrumente podrške namijenjene malim i srednjim preduzećima, sa posebnim akcentom na kompanije koje ulažu u inovacije, istraživanje i razvoj, digitalnu transformaciju i internacionalizaciju poslovanja.

Ona je kazala da Evropska unija, kroz WBIF, preduzećima u regionu omogućava povoljniji pristup finansiranju putem garancija, investicionih grantova, tehničke pomoći i savjetodavne podrške, čime se smanjuju rizici ulaganja i olakšava pristup kapitalu.

„Cilj je da pomognemo kompanijama da naprave naredni razvojni iskorak – da rastu, zapošljavaju, ulažu u inovacije i postanu dio evropskih lanaca vrijednosti. Upravo zato, pored finansijske podrške, nudimo i partnerstva i stručnu pomoć koja kompanijama omogućava lakši izlazak na jedinstveno tržište EU“, poručila je Sadiku.

Vršiteljka dužnosti generalne direktorice Direktorata za inovacije i pametnu specijalizaciju u Ministarstvu prosvjete, nauke i inovacija Savica Vujičić je, predstavljajući Strategiju pametne specijalizacije za period do 2031, kazala da je ICT, uz zadržavanje horizontalne uloge, prvi put prepoznat i kao vertikalni pokretač razvoja, što potvrđuje njegov strateški značaj za crnogorsku ekonomiju.

„Strategija pametne specijalizacije omogućava da ulaganja usmjerimo u oblasti u kojima Crna Gora ima najveći razvojni potencijal. U prva dva godine njene primjene gotovo 40 odsto planiranih sredstava odnosi se na ICT sektor i horizontalne aktivnosti povezane s digitalnom transformacijom, što predstavlja snažan podsticaj njegovom daljem razvoju“, saopštila je Vujičić.

Učesnici su tokom sjednice ocijenili da nova Strategija predstavlja kvalitetan okvir za razvoj ICT sektora, uz očekivanje da će naredni akcioni planovi dodatno odgovoriti na potrebe zrelih IT kompanija i podstaći razvoj domaćih softverskih proizvoda.

Privrednici su kazali da je potrebno kreiranje programa podrške zapošljavanju studenata IT-a, jer smatraju da će programeri-juniori sve teže nalaziti posao u konkurenciji sa vještačkom inteligencijom.