Gradnja i sječa, dok se čeka zaštita: Kolašinska park-šuma Dulovine na udaru

U Agenciji za zaštitu životne sredine tvrde da su svoje obaveze u tom procesu završili…

Ni četiri godine nakon što su tadašnja predsjednica Opštine Marija Šćepanović i NVO “Natura” inicirale zaštitu Park-šume Dulovine, taj proces nije okončan. U međuvremenu, “gotovo jedina preostala veća zelena površina u opštinskom vlasništvu, u neposrednoj blizini centra grada”, devastira se gradnjom i sječom stabala.

Opština, kako se može zaključiti iz odgovora Sekretarijata za zaštitu životne sredine, još nije završila pojedine faze postupka, odnosno pribavljanje saglasnosti i mišljenja, usvajanje odluke u lokalnom parlamentu i organizovanje upravljačke strukture i dokumenata upravljanja. Dodatno vrijeme, kako kažu, potrošeno je na pokušaj proširenja granica Park-šume i komunikaciju sa vlasnicima privatnih nepokretnosti, koji su se tome protivili.

U Agenciji za zaštitu životne sredine tvrde da su svoje obaveze u tom procesu završili.

“Agencija za zaštitu životne sredine je, u okviru svojih nadležnosti, sprovela potrebna stručna i terenska istraživanja, na osnovu kojih je izrađena Studija zaštite za Park-šumu Dulovine. Studija je završena i dostavljena Opštini Kolašin, kao nadležnom organu za nastavak postupka organizovanja javne rasprave i javne tribine. Time je Agencija realizovala aktivnosti iz svoje nadležnosti, koje se odnose na stručnu osnovu za proglašenje Park-šume Dulovine. Agencija je dalje u obavezi da bude na javnoj tribini i da nakon završene javne rasprave odgovori na sve pristigle primjedbe i sugestije”, kazali su “Vijestima”.

Objašnjavaju da se “dalje aktivnosti odnose na sprovođenje postupka javne rasprave od strane nadležnih organa Opštine Kolašin, uključujući organizovanje javne tribine i razmatranje dostavljene stručne dokumentacije”.

Agencija je, tvrde, dostavila Opštini izrađenu Studiju zaštite, kao stručnu osnovu za nastavak postupka javne rasprave:

“Agencija je time Opštini stavila na raspolaganje dokumentaciju potrebnu za sprovođenje narednih faza postupka, uključujući organizovanje javne rasprave. Trenutno ne postoje prepreke u nadležnosti Agencije za zaštitu životne sredine koje bi usporavale finalizaciju postupka. Očekujemo da Opština Kolašin, u skladu sa svojim nadležnostima, nastavi postupak, odnosno zakaže i sprovede javnu raspravu o predmetnoj dokumentaciji”.

Prema njihovim riječima, granice budućeg zaštićenog područja obrađene su u okviru izrađene Studije zaštite. Agencija je, tvrde, “u okviru izrade stručne dokumentacije, sprovela potrebna istraživanja i obradila podatke relevantne za definisanje područja zaštite”. Poručuju i da ostaju “na raspolaganju za eventualna stručna pojašnjenja i dodatnu saradnju sa kolašinskom lokalnom upravom tokom javne rasprave”.

Sekretar za zaštitu životne sredine Milovan Vlahović za “Informacije CG” podsjeća da je Studija predložila granice i zone Park-šume Dulovine, kao i kategoriju zaštite. Dulovine će, kako je planirano, biti “predio izuzetnih odlika, kategorija IV”.

No, iz kolašinskog Sekretarijata kažu da su tokom javne rasprave prošle godine “vlasnici privatnih parcela izrazili nezadovoljstvo zbog planiranog obuhvata zaštite”. Dio njih već je, navodno, dobio dozvole za gradnju prema detaljnom urbanističkom planu (DUP) “Centar”, dok Prostorno-urbanistički plan (PUP) Kolašin taj prostor predviđa kao dio “zelenog prstena”, pa će, upozorava Vlahović, buduće planiranje morati biti usklađeno sa dokumentima zaštite.

“Opština Kolašin će uskoro dobiti saglasnosti i mišljenja nadležnih državnih organa na Predlog odluke o proglašenju, nakon čega će odluka biti usvojena u lokalnom parlamentu. Slijedi organizovanje upravljačke strukture i dokumenata upravljanja, te dostavljanje Odluke Agenciji za planiranje prostora kao podloge za planiranje. Time bi se otklonili sadašnji konflikti u prostoru… Administrativne prepreke ne postoje za postupak proglašenja. Prepreke postoje samo u domenu prava vlasnika nepokretnosti i urbanističkog planiranja”, tvrdi Vlahović za “Informacije CG”.

On kaže da je konačan obuhvat Park-šume utvrđen Studijom zaštite. Opština Kolašin je, tvrdi, “pokušala da proširi granice parka, na što je potrošila određeno vrijeme u komunikaciji sa vlasnicima nepokretnosti i Agencijom”. Međutim, u toj namjeri se nije uspjelo “zbog nezainteresovanosti i protivljenja ključnih subjekata, a to su vlasnici nepokretnosti”.

Opština Kolašin je u julu prošle godine podnijela krivičnu prijavu zbog početka gradnje na jednoj od privatnih parcela u Dulovinama. Tome je prethodio niz upozorenja investitoru da ne može nastaviti gradnju na lokaciji koja je u okviru budućeg zaštićenog područja Park-šuma Dulovine.

Pored toga, obaviješteno je Ministarstvo prostornog planiranja, urbanizma i državne imovine, dok su ekološkoj inspekciji i inspekciji Ministarstva ekologije, održivog razvoja i razvoja sjevera podnijete prijave zbog devastacije prirodnog habitata i prethodne nelegalne sječe više od 15 stabala bora na istoj parceli. Tada su kazali da očekuju hitnu reakciju nadležnih, ali je do danas nije bilo.

Na privatnoj parceli, koja je dio budućeg zaštićenog područja, u jesen 2023. godine bespravno je posječeno više od 10 stabala bora i topola. Na toj parceli, krajem juna prošle godine, ravnan je teren i obavljeni su sitniji građevinski radovi – ozidan je šaht. U julu je počelo i postavljanje objekata, na šta su odmah reagovale nadležne opštinske službe.

Riječ je o parceli u neposrednoj blizini Botaničke bašte, koju je osnovao Danijel Vincek, a kojom sada gazduje Nacionalni park “Biogradska gora”.

Uprava za šume je u novembru 2023. godine konstatovala bespravnu sječu stabala na toj parceli, pokrenut je i proces o čijim rezultatima još nije obaviještena javnost. Kako je saopšteno, prije dvije godine bruto masa posječenih stabala crnog bora bila je oko 11,2 kubna metra, a topole blizu tri kubna metra.

Iz Osnovnog državnog tužilaštva “Vijestima” su rekli da su Osnovnom sudu u Kolašinu podnijeli optužni predlog protiv D. Ž. zbog građenja objekta bez prijave i dokumentacije, dok je prijava protiv D. N. odbačena zbog nedostatka osnovane sumnje.

“Ovo tužilaštvo je podnijelo Osnovnom sudu u Kolašinu optužni predlog protiv D. Ž. zbog krivičnog djela građenje objekta bez prijave i dokumentacije za građenje iz čl. 326a Krivičnog zakonika CG. U odnosu na D. N. prijava je odbačena jer nema osnovane sumnje da je osumnjičeni izvršio prijavljeno krivično djelo, a ni drugo krivično djelo za koje se gonjenje preduzima po službenoj dužnosti, o čemu je uredno obaviješten podnosilac prijave. U odnosu na navode o bespravnoj sječi 15 stabala na privatnoj parceli na području Dulovina, obavještavam Vas da je nakon prikupljanja obavještenja od Sekretarijata za zaštitu životne sredine Opštine Kolašin, od Agencije za zaštitu životne sredine, od Uprave za šume, kao i od lica D. Ž., D. B. i Z. M. B., Uprava policije dostavila ovom tužilaštvu krivičnu prijavu protiv nepoznatog izvršioca krivičnog djela šumska krađa iz čl. 324 Krivičnog zakonika”, kazali su u ODT-u.

Objašnjavaju da je policiji dat nalog da nastavi sa prikupljanjem potrebnih obavještenja i dokaza u cilju identifikacije izvršioca predmetnog krivičnog djela. No, kako tvrde, policiji je “do sada upućeno više urgencija radi postupanja po nalogu tužilaštva”.

Tokom javne rasprave o Nacrtu odluke o proglašenju zaštićenog područja, u septembru prošle godine, Nemanja Dragović, sin vlasnice parcele na kojoj je, navodno, započeta bespravna gradnja, poručio je predstavnicima Opštine da uklanjanja objekata koji su započeti neće biti. Zahtijevao je da ta parcela bude izuzeta iz zaštićenog područja, te da je “parcela trajno devastirana, borova više nema, pa nema šta da se štiti, a objekat je započet i skoro će biti završen”.

Kolašinska Park-šuma, kako je pisalo u inicijativi za zaštitu, predstavlja “vrijedan lokalitet sa pozicije zaštite biodiverziteta, ali i kao izletište za građane i turiste”. Na tom prostoru nalazi se i gradski rezervoar vode za piće.

Krajem pedesetih godina 20. vijeka, u Dulovinama su zasađena stabla crnog i bijelog bora. U više navrata je obavljana proreda stabala pod nadzorom Uprave za šume – Područna jedinica Kolašin. Prirodni uticaji – sušenje stabala, lomovi od vjetra i snijega – u šumi su ostavili prostor da se javljaju autohtone vrste, kao što su jasen, javor, jova, bukva, grab, čije je ovo i inače prirodno stanište.

Sada se na prostoru Park-šume Dulovine praktično nalazi najveći broj vrsta koje rastu na ovim prostorima.