Iran kaže da je napao deset brodova u blizini Hormuškog moreuza nakon što su SAD potopile pet iranskih tankera

Iran je takođe saopštio da je ispalio balističke rakete na bazu koju koriste američke snage u Jordanu

Iran je danas saopštio da je napao deset brodova u blizini Hormuškog moreuza nakon što su Sjedinjene Američke Države (SAD) potopile pet iranskih naftnih tankera, u najvećem do sada javno potvrđenom talasu uzajamnih napada na brodove od početka šestomjesečnog rata, prenosi novinska agencija Rojters.

Napadi su doveli do naglog rasta cijene nafte, pa su fjučersi referentne sirove nafte Brent LCOc1 prešli 100 dolara po barelu prvi put od jula. Najmanje jedan pomorac na tankeru je poginuo, dok se drugi vodi kao nestao.

Iran je takođe saopštio da je ispalio balističke rakete na bazu koju koriste američke snage u Jordanu. Napadi obje strane od kraja avgusta prekinuli su mjesec relativnog zatišja, pri čemu su SAD i Iran gađali vojne, pomorske i energetske ciljeve.

Revolucionarna garda Irana (IRGC) saopštila je da će oštro pojačati odgovor na svaki naredni napad, navodeći da će pogoditi 20 ciljeva ako neprijatelj napadne dva ili tri. Iran će uskoro objaviti mape nove, proširene zone zabrane plovidbe, koja će se protezati sve do Čabahara, na krajnjem istoku iranske obale u blizini Pakistana, saopštila je Garda.

Posljednjih dana došlo je i do eskalacije borbi između Saudijske Arabije i jemenskog pokreta Huti, na drugom ratištu koje ugrožava globalno snabdijevanje energentima sa Bliskog istoka.

Amerikanci su saopštili da su tokom noći uništili pet iranskih naftnih tankera i objavili snimke brodova u plamenu prije nego što su potonuli. Centralna komanda američke vojske saopštila je da su napadi bili odgovor na to što je iranski Korpus islamske revolucionarne garde tokom prethodna dva dana dva puta gađao ratni brod američke mornarice balističkim raketama. SAD su saopštile da nijedan Amerikanac nije povrijeđen.

M/T Riesco sinks in the Gulf of Oman, Sept. 8, after being destroyed by CENTCOM forces in response to attempted IRGC attacks on a U.S. Navy warship. pic.twitter.com/EkmG8uyMT9

Vašington je objavio novu politiku napada na iranske tankere kao odgovor na vatru koja ugrožava njegove ratne brodove i navodi da je tokom protekle sedmice pogodio ukupno deset tankera.

CENTCOM forces destroyed five Iranian crude oil carriers, Sept. 8, after the Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC) targeted a U.S. Navy warship with ballistic missiles twice over the past two days. The U.S. warship successfully evaded the attempted Iranian attacks and… pic.twitter.com/Gi8a2tloN1

"Iran nastavlja da pokušava da pogodi američke ratne brodove, i svaki put kada to urade ili pokušaju da urade, izgubiće tankere", rekao je američki državni sekretar Marko Rubio novinarima tokom posjete Kolumbiji.

Iran je saopštio da je kao odgovor otvorio vatru na dva američka broda i osam tankera.

Jedan pomorac je poginuo na tankeru za naftne derivate "Herkules Star" dok je bio usidren kod Dubaija, a još jedan član posade vodi se kao nestao, saopštila je kompanija Peninsula, koja je unajmila brod. Izvori iz oblasti pomorske bezbjednosti naveli su da je tanker možda pogođen dronom.

Britanska agencija za pomorsku bezbjednost UKMTO opisala je brod u tom području koji se nagnuo na jednu stranu i koji je možda primao vodu nakon što je pogođen projektilom. Rojters nije mogao odmah da utvrdi da li se radilo o istom brodu.

Dvojica zvaničnika iračkih luka saopštila su da se tanker "Nju Andros", koji je prevozio dva miliona barela lož-ulja, zapalio nakon što ga je pogodio dron u iračkim vodama. Nije bilo izvještaja o žrtvama među 22 člana posade. Iračka vlada potvrdila je incident i saopštila da je tanker korišćen za skladištenje.

UKMTO je saopštio da je primio izvještaje o nekoliko trgovačkih brodova pogođenih vatrom koja ih je onesposobila u sjevernom dijelu Zaliva i Omanskom zalivu, sa obje strane moreuza.

Iran je takođe zaprijetio naftnim tankerima u kuvajtskim i bahreinskim lukama, prema saopštenju koje su prenijeli državni mediji. Izvor iz oblasti pomorske bezbjednosti naveo je da je tanker za tečni prirodni gas oštećen u luci Hor Fakan u Ujedinjenim Arapskim Emiratima.

IRGC je u srijedu takođe saopštila da je ispalio balističke rakete na bazu koju koriste američke snage u blizini Al Azraka, na istoku Jordana. Jordan je saopštio da je njegova protivvazdušna odbrana presrela 18 od 20 iranskih raketa, dok su dvije pale u nenaseljena područja bez posljedica. Jedan američki zvaničnik rekao je da iranski napadi u Jordanu nijesu bili efikasni i da su svi američki vojnici na broju.

Vašington se posljednjih sedmica hvalio sve većim uspjehom u sprovođenju tankera kroz moreuz, kojim je prije rata prolazila petina svjetskih zaliha nafte. Međutim, svaki postepeni napredak ka ponovnom otvaranju plovnog puta, po svemu sudeći, poništen je obnovom borbi ovog mjeseca.

Klaudio Galimberti, glavni ekonomista konsultantske kompanije "Ristad Enerdži", rekao je da je protok kroz Hormuški moreuz ponovo pao na svega dva miliona barela dnevno, nakon što je u sedmici prije nastavka borbi 30. avgusta dostizao osam do devet miliona barela dnevno.

Još izraženiji od rasta cijena sirove nafte bio je skok cijena goriva koja se iz nje prerađuju. Politički osjetljiva prosječna maloprodajna cijena dizela u SAD u srijedu je dostigla novi rekord iznad 5,94 dolara po galonu. Benzin je takođe skuplji nego ikada u ovo doba godine.

Eskalacija sukoba između Saudijske Arabije i pokreta Huti, koji ima podršku Irana i kontroliše većinu naseljenih područja Jemena, stvorila je dodatnu neizvjesnost na energetskim tržištima.

Huti su u utorak napali četiri grada u Saudijskoj Arabiji, izazvavši velike požare u naftnim postrojenjima koji su bili vidljivi iz svemira. Saudijske vlasti saopštile su da su 73 osobe povrijeđene. Saudijska novinska agencija objavila je snimke oštećenih kuća i povrijeđenih pacijenata u bolnicama.

Saudijske vlasti danas proglasile upozorenja u dva grada koja su pogođena prethodnog dana, ali su kasnije saopštile da je prijetnja prošla.

Vlada koju podržava Saudijska Arabija, sa sjedištem na jugu Jemena, pokrenula je višesmjernu ofanzivu na područja pod kontrolom Huta, koji su zaprijetili saudijskoj plovidbi u Crvenom moru.