Izgubljena još jedna nautička sezona: Brodovi, posebno jahte, besplatno sidre na svim mjestima u Tivatskom zalivu

Iako čelnici Opštine godinama izražavaju tu ambiciju, Tivat još nije došao u poziciju da preuzme upravljanje nautičkim sidrištima ispred tog grada, država preuzela nadležnost nakon što je opština potpisala ugovor sa Morskim dobrom, pa se krenulo iz početka

Opština Tivat prva je lokalna uprava u Crnoj Gori koja je preduzela konkretne korake ka uspostavljanju kontrole nad sidrenjem brodova u svom akvatorijumu, sa ciljem da se zaštiti morski ekosistem, uvede red u zonama sidrenja i dugoročno unaprijedi upravljanje obalom.

Lokalna uprava je stoga lani nakon javnog tendera, zaključila ugovor sa Javnim preduzećem za upravljanje morskim dobrom iz Budve, za upravljanje jednim sidrištem u Tivatskom zalivu. Međutim, zbog u međuvremenu izmijenjenih normativnih okolnosti jer je Ministarstsvo pomorstva od Morskog dobra preuzeleo nadležnost nad upravljenjem sidrištima u državi, realizacija tog ugovora još nije počela u praksi, tako da je Opština, po svemu sudeći, izgubila i ovu nautičku sezonu kada je u pitanju pokušaj uvođenja više reda u sidrenje brodova u Tivatskom zalivu.

U tom dijelu Boke je veoma česta pojava da se brodovi, a posebno jahte, besplatno sidre na svim mogućim mjestima, čak i na sred plovnog puta ili u zonama blizu kupališta gdje to nikako ne bi smjeli činiti. Osim narušavanja pomorske sigurnosti, ovako neuređeno i haotično sidrenje plovila na raznim jmestima u Tivatskom zalivu ima i negativni ekološki uticaj kako zbog uništavanja podvodnih livada zaštićene morske trave (posidonia oceanica) kotvama i sidrenim lancima brodova, tako i zbog nekontrolisanog ispuštanja sadržaja brodskih tankova otpadnih voda u more, ali nerijetko i bacanja čvrstog otpada sa usidrenih plovila u more.

Opština Tivat već godinama izražava namjeru da preuzme gazdovanje sidrištima u Tivatskom zalivu, adekvatno ih opremi, naplaćuje njihovo korišćenje i usidrenim plovilima pruža razne dodatne usluge poput prihvata tečnog i čvrstog otpada i slično. Namjera lokalne uprave je da taj posao, zajedno sa upravljanjem novom marinom za komunalne vezove na Donjem Seljanovu koja takođe još nije uspostavljena, povjeri tivatskom Komunalnom preduzeću.

Prema zvaničnim hidrografskim studijama JP Morsko dobro, u Tivatskom zalivu su mapirane tri sigurne zone za sidrišta. To su potezi između ostrva Sveti Marko i linije Porto Montenegra, lokacija prema uvali Belane, kao i zona duž istočne obale ostrva Sveti Marko prema Obali Đuraševića. Opština je lani nakon sprovedenog tendera potpisala ugovor sa Morskim dobrom o zakupu prve od ovih lokacija, ali je u međuvremenu došlo do značajnih institucionalnih promjena na državnom nivou. Usvajanjem novog Zakona o sigurnosti pomorske plovidbe i reorganizacijom nekadašnje Uprave pomorske sigurnosti i upravljanja lukama, nadležnosti su podijeljene između nove Uprave pomorske sigurnosti i novoformirane Lučke uprave Crne Gore. Dio poslova koji se odnose na luke, sidrišta i lučku infrastrukturu sada je prešao u ingerenciju Lučke uprave, dok je Uprava pomorske sigurnosti zadržala nadležnosti vezane za sigurnost plovidbe, traganje i spašavanje i kontrolu pomorskog saobraćaja.

Iako je Opština već izradila idejno rješenje, dobila saglasnost glavnog gradskog arhitekte i pokrenula proceduru izrade elaborata procjene uticaja na životnu sredinu za novo sidrište kojim bi ona gazdovala, za sada realiacija u praksi te namjere nije daleko odmakla, upravo zbog administrativne neizvjesnosti oko već zaključenog ugovora sa Morskim dobrom i konkretnih procedura za uspostavljanje sidrišta.

Ministar pomorstva Filip Radulović (PES) kazao je da je Crna Gora do sada bila jedna od rijetkih država na Mediteranu koja nije imala obilježena i uspostavljena nautička sidrišta.

“To je propust iz ugla pomorske sigurnosti, ali takođe i značajan gubitak finansijskih sredstava. Znamo da u Hrvatskoj, čim neko plovilo uđe u njihove teritorijalne vode, oni odmah moraju to (sidrenje – prim.aut.) da plate na neki način. Mi to nismo imali i mi smo na neki način, u dogovoru sa ministrom prostornog planiranja, urbanizma i državne imovine Slavenom Radovićem, preuzeli nadležnost oko sidrišta”, kazao je Radulović, dodajući da su u Tivatskom zalivu već ucrtana sidrišta.

“Plan nam je da napravimo sidrište, te da napravimo platformu gdje korisnici sa plovilima mogu da se prijave i da plate uslugu sidrenja. Takođe, plan je i da se na sidrištima obezbijedi i usluga prihvata otpadnih voda i čvrstog otpada sa plovila. Tako da imamo plan za to, to je bila ogromna rupa i ogroman promašaj da država prihoduje od toga. Do sada nismo imali ništa, tako da smo započeli određenu korekciju u tom pravcu i radimo na tome”, istakao je Radulović, dodajući da su uređena sidrišta i tema “koja pokazuje odnos uopšte prema morskoj sredini.”

Generalni direktror Direktorata za sigurnost plovidbe u Ministarstvu pomorstva, kapetan Goran Idrizović je istakao da su novim Zakonom o lukama i Zakonom o sigurnosti pomorske plovidbe sidrišta klasifikovana na na državna, nautička i lučka.

“U Zakonu o lukama smo konačno predvidjeli da se nautička sidrišta mogu i ekonomski eksploatisati. Dakle, predvidjeli smo sistem koji nije sistem koncesija, već odobrenja. Zainteresovani subjekt se nakon analiza, mogu obratiti Lučkoj upravi sa idejnim rješenjima za eksploataciju pojedinih sidrišta. Neke lokacije su već prepoznate i ispitane. Studija o sigurnosti i pomorske plovidbe u Boki Kotorskoj je prepoznala sidrišta koja će u budućnosti biti upisana i koja će biti dijelom ekonomskih eksploatisana kao nautička sidrišta. Već imamo zainteresovane subjekte koje se prijavljuju za to”, kazao je Idrizović dodajući da je u proteklom periodu sidrištima koja nisu bila dio lučkih koncveidja, upravljalo JP Morsko dobro.

“I tu mogu da kažem da je situacija dugo godina stagnirala. Svjedoci smo da su po Tivatskom zalivu nekoliko sidrišta, od kojih je tek jedno dato na eksploataciju Opštini ali i tek čeka realizacija tog projekta”, istakao je Idrizović.

On je naveo da će ubuduće svaki korisnik nautičkih sidrišta morati da napravi plan prihvata tečnog i čvrtstog otpada sa plovila koja koriste sidrište i da uspostavi adekvatno pružanje te vrste usluga jer je to predviđeno i relevantnim Direktivama EU koje se odnose na tu oblast.