Mrtvica pred zaštitom: Kolašin odlučuje 13. oktobra

Skupština opštine Kolašin trebalo bi 13. oktobra da glasa o odluci kojom se rijeka Mrtvica i prostor oko nje proglašavaju zaštićenim područjem u kategoriji Parka prirode. Riječ je o posljednjem koraku postupka koji je pokrenut 2021. godine.

Prostor koji je predložen za zaštitu mjeri 5.669 hektara. Od toga je 5.643 hektara razvrstano u II zonu zaštite, a 26 hektara u III zonu. Najstroži režim, odnosno I zona, nije predviđen — procjena je bila da staništa i vrste na tom prostoru takav režim ne zahtijevaju.

Postupak je vodila opština, a dokumentaciju državne institucije. Agencija za zaštitu životne sredine izradila je Studiju zaštite 2023. godine, a nova studija urađena je ove godine. Ministarstvo ekologije, održivog razvoja i razvoja sjevera dalo je saglasnost na odluku, čime je, prema njihovom saopštenju, državni dio posla završen. Odluku o proglašenju donosi lokalna samouprava.

U II zonu ulaze vodotok Mrtvice sa dijelovima pritoka, dio kanjona Mrtvičkih greda sa kanjonskom bukvom i dio sliva na Maganiku, gdje raste munika. U kanjonu je zabilježeno 122 vrste mahovina — oko petine svih vrsta mahovina poznatih u Crnoj Gori. Područje nema međunarodni status zaštite, ali je evidentirano kao IPA područje i kandidat za Emerald mrežu, uz plan da uđe u buduću Natura 2000 mrežu.

Ministar Damjan Ćulafić rekao je da cilj nije zatvaranje prostora: „Naprotiv, cilj je da se prirodne vrijednosti očuvaju, a da se prostor koristi održivo.”

Šta ovo znači za vas: Ako lovite ribu na Mrtvici, planirate gradnju, sječu ili bilo kakav radni zahvat u kanjonu i slivu, ili vodite turističku djelatnost na tom prostoru — pravila se mijenjaju tek kada skupština izglasa odluku. Dio koji se najdirektnije tiče ljudi jeste ribolov: odlukom se predviđa zaštita mrijestilišta i autohtonih vrsta, određivanje ribolovnih područja i zona trajnog lovostaja. Tačne granice tih zona, kao i spisak dozvoljenih i zabranjenih radnji po zonama, nalaze se u tekstu odluke i Studiji zaštite; ti podaci nisu objavljeni u saopštenju ministarstva, pa se do njih dolazi kod Opštine Kolašin, koja je predlagač.

• 13. oktobar — sjednica Skupštine opštine Kolašin na kojoj je odluka na dnevnom redu
• 5.669 ha — ukupna površina predloženog Parka prirode
• 5.643 ha u II zoni, 26 ha u III zoni, I zona nije predviđena
• Ko odlučuje — Skupština opštine Kolašin; ministarstvo je već dalo saglasnost
• Gdje se javiti za granice zona i režime — Opština Kolašin, kao predlagač odluke

Nije objavljeno ko će upravljati područjem nakon proglašenja, ni da li će biti uvedene naknade za ulaz ili za korišćenje prostora. Nije saopšteno ni kada bi odluka stupila na snagu ako bude izglasana.

Izvori: Aktuelno, Vlada CG · Ministarstvo ekologije, održivog razvoja i razvoja sjevera. Tekst je napisan u redakciji Informacija Crna Gora na osnovu navedenih izvora.