Pisac koji je život pretvorio u literaturu i postao simbol bit generacije

Džek Keruak, glas pobune i putovanja koji je promijenio američku književnost

Na Koledžu Kolumbija oborio je sopstveni rekord u izbjegavanju predavanja kako bih ostajao u studentskoj sobi i svakoga dana pisao po jednu dramu i čitao, na primjer, Luja Ferdinanda Selina, umjesto “klasika” koji su bili dio zvaničnog programa. Mislio svojom glavom.

“Ljudi su me znali kao ‘ludog klošara i anđela’ sa ‘ogoljenom beskrajnom glavom’ koja je bila ‘prepuna proze’. Pjesnik, autor zbirke ‘Bluz Meksiko Sitija’ (Grouv, 1959).

“Oduvijek sam vjerovao da je pisanje moj zadatak i dužnost na ovom svijetu. Uz to, smatrao sam da treba propovijedati opštu dobrotu, koju histerični kritičari nikada nisu uspjeli da uoče ispod silovite energije mojih romana zasnovanih na stvarnim događajima o ‘bit’ generaciji.” (Džek Keruak)

„Nemoj koristiti telefon. Ljudi nikada nisu spremni da se na njega jave. Koristi poeziju.“ (Džek Keruak)

Na današnji dan 1922. godine u Louelu, u američkoj saveznoj državi Masačusets, rođen je književnik Džek Keruak (pravim imenom Žan Luj Lebri de Keruak). Smatra se vodećom figurom bit generacije – naziv pokreta osmislio je upravo on – a uz njega su mu pripadali i drugi značajni američki autori druge polovine 20. vijeka, među kojima su se naročito izdvajali Vilijam Barouz i Alen Ginzberg.

Period razvoja bit pokreta poklapa se sa epohom snažnih represija u američkom društvu, od makartizma do izraženog rasizma, pa je književnost ove generacije predstavljala snažan, buntovan odgovor mladih pisaca na takvu društvenu klimu.

Keruakov kultni roman „Na putu” označio je prekretnicu u američkoj književnosti. Ova knjiga i danas spada među najprodavanija i najtraženija djela u SAD. Zanimljivo je da je prošlo čak šest godina od njenog nastanka do prvog objavljivanja – roman je napisan 1951, a objavljen tek 1957. godine, i to u cenzurisanom izdanju.

Još u srednjoškolskim danima Keruak je bio poznat kao talentovan igrač američkog fudbala, što mu je donijelo stipendiju za Univerzitet Kolumbija. Ipak, posle sukoba sa trenerom i povrede noge napustio je studije, pridružio se Trgovačkoj mornarici i započeo nomadski način života ispunjen putovanjima, pobunom i pisanjem.

Sa samo četrnaest godina počeo je da vodi dnevnik i tu naviku zadržao je sve do svoje prerane smrti 1969. godine. Uoči dvadeset osmog rođendana zapisao je misao koja sažima njegov pogled na život: „Morate vjerovati u život da biste nešto postigli. Upravo zato strogi, savršeno vremenski organizovane i društveno racionalne diplomate iz Stejt departmenta nisu učinili gotovo ništa za čovječanstvo. Zašto uopšte živjeti, ako ne zbog savršenstva?“.