Poglavar Jermenske crkve pred sudom

Suđenje katolikosu Karekinu Drugom dodatno je produbilo sukob između vlasti i Crkve, u trenutku kada se Jermenija sve više udaljava od Rusije

Jermenija je danas započela suđenje poglavaru drevne Jermenske apostolske crkve i još šestorici visokih crkvenih velikodostojnika zbog nepoštovanja državne odluke, što predstavlja najnoviji korak u sukobu s vladom koja crkvenog poglavara optužuje za veze sa stranim obavještajnim službama.

Međutim, prvo ročište brzo je prekinuto nakon što se sudija izuzeo iz postupka, prenijeli su jermenski mediji. Nije saopšteno kada bi suđenje moglo da bude nastavljeno.

Prozapadno orijentisani premijer Nikol Pašinjan više puta je pozvao na ostavku katolikosa Karekina Drugog, koji predvodi Crkvu od 1999. godine i koji je oštro kritikovao Pašinjanovu politiku.

Pašinjan, koji je u junu ponovo izabran na funkciju, optužio je Jermensku apostolsku crkvu, ne iznoseći dokaze, da djeluje kao posrednik stranih sila, prije svega Rusije. Karekin i crkveni vrh odbacuju te optužbe.

Na suđenju je trebalo da budu razmotrene optužbe protiv Karekina i šestorice sveštenika zbog navodnog nepoštovanja odluke građanskog suda o privremenom vraćanju na dužnost jednog episkopa kojeg je Crkva prethodno raščinila. Ukoliko budu proglašeni krivim, prijeti im kazna do dvije godine zatvora.

Postupak je, međutim, zaustavljen pošto je jedini sudija u predmetu saopštio da ne može da nastavi rad, jer mu je dozvolu za obavljanje advokatske djelatnosti svojevremeno izdao pravni zastupnik poglavara Crkve, prenijeli su televizija A1+ i drugi mediji.

Riječ je o najznačajnijem pravnom izazovu s kojim se do sada suočilo rukovodstvo Jermenske apostolske crkve, jedne od najuticajnijih institucija u zemlji koja je hrišćanstvo prihvatila još 301. godine.

Slučaj se odvija u trenutku produbljivanja sukoba između Crkve i države zbog Pašinjanove politike i načina na koji vodi mirovne pregovore s Azerbejdžanom nakon niza ratova koji traju još od osamdesetih godina prošlog vijeka.

Pašinjan je dobio snažnu podršku Evropske unije dok nastoji da Jermeniju približi Zapadu i udalji je od ruskog uticaja, što je izazvalo nezadovoljstvo Moskve, koja je zabranila uvoz niza jermenskih proizvoda.

Rusko ministarstvo spoljnih poslova saopštilo je u četvrtak da sumnja u iskrenu namjeru jermenskog rukovodstva da sarađuje s Moskvom. Rusija u Jermeniji ima veliku vojnu bazu.

Opozicioni političari, crkveni velikodostojnici i organizacije civilnog društva tvrde da je proces protiv katolikosa politički motivisan i da predstavlja dio šireg obračuna vlasti s kritičarima.

Ana Melikjan, pravnica organizacije „Zaštita prava bez granica“, ocijenila je da postupak predstavlja kršenje ustavne nezavisnosti Jermenske apostolske crkve.

„Ovo je jasno miješanje izvršne vlasti u crkvena pitanja“, rekla je ona.

„Postoje brojne sumnje u nezavisnost pravosuđa u Jermeniji, a kada je riječ o politički osjetljivim slučajevima, uključujući postupke protiv Crkve i sveštenstva, te sumnje postaju još izraženije“, dodala je Melikjan.

Kancelarija premijera i državno tužilaštvo nijesu odgovorili na zahtjeve za komentar.

Jermenska apostolska crkva ima milione sljedbenika u Jermeniji, koja se smatra prvom hrišćanskom državom na svijetu, ali i širom svijeta.

Suđenje proizlazi iz slučaja episkopa Gevorga Sarojana, koji je raščinjen nakon što ga je Crkva optužila za zloupotrebu položaja. Sarojan je javno pozvao Karekina na ostavku i otvoreno podržao Pašinjana.

Prije dvije godine još jedan istaknuti sveštenik, Bagrat Galstanjan, koji se trenutno nalazi u kućnom pritvoru, predvodio je proteste protiv Pašinjana zbog teritorijalnih ustupaka Azerbejdžanu. I sam Karekin podržao je pozive da premijer podnese ostavku.

„Pašinjan je počeo da doživljava Crkvu kao političku prijetnju, odnosno kao instituciju koja bi mogla da podrži opoziciju i različite političke partije u njihovom pokušaju da dođu na vlast“, izjavio je Tigran Grigorjan, direktor Regionalnog centra za demokratiju i bezbjednost iz Jerevana.

Grigorjan smatra da se postupak protiv crkvenih velikodostojnika uklapa u širi obrazac selektivne primjene pravde, koji, prema njegovim riječima, sprovodi Pašinjanova vlada, a koji je doveo do pritvaranja istaknutih opozicionih lidera i oduzimanja dijela njihove imovine.