Procurjeli dokumenti: Demokratska partija Albanije plaćala Trampovog lobistu Deripaskinim novcem

Nalazi pružaju nove dokaze o širem operativnom uticaju koji ima veze sa Rusijom, pokazujući na koji način je novac povezan s oligarsima mogao da se sliva u zapadne političke sisteme

Oleg Deripaska, ruski oligarh povezan s Kremljom koji je bio pod istragom zbog navodnog miješanja u američke izbore, stoji iza jedne lažne kompanije koja je finansirala lobističke aktivnosti bivšeg operativca Donalda Trampa u Evropi, sugerišu procurjeli dokumenti, a prenosi portal Folou d mani (Follow The Money – Pratite novac).

Mreža fiktivnih kompanija povezanih s Deripaskom finansirala je napore za zadobijanje političkog uticaja u Sjedinjenim Amaričkim Državama (SAD) i Albaniji. Jedna od tih kompanija pomogla je albanskoj konzervativnoj Demokratskoj partiji da plati Nika Muzina, operativca iz vremena prve predsjedničke kampanje Donalda Trampa, kako bi ta stranka izgradila veze u Vašingtonu u vrijeme opštih izbora u Albaniji 2017. godine.

Nalazi pružaju nove dokaze o širem operativnom uticaju koji ima veze sa Rusijom, pokazujući na koji način je novac povezan s oligarsima mogao da se sliva u zapadne političke sisteme.

Takođe produbljuju uvid u odranije poznate veze Deripaske sa figurama koje su povezane sa Trampovom kampanjom iz 2016. godine i idu dalje od ranijih istraga o ruskom miješanju.

Izvještavanje se temelji na dokumentima iz Pandora pejpersa, zbirci od gotovo 12 miliona procurjelih finansijskih dokumenata koje je Folou d mani dobio od Međunarodnog konzorcijuma istraživačkih novinara (ICIJ).

Dodatni dokazi potiču iz korporativnih evidencija, jedne banke na Kajmanskim ostrvima i jedne ruske izdavačke kuće u vlasništvu bivše Deripaskine supruge, a obezbijedila ih je neprofitna organizacija DDoSecrets.

Dokumenta prate tokove novca kroz Škotsku, SAD, Hong Kong i Lihtenštajn.

Zapadne obavještajne agencije su godinama pratile tajno rusko finansiranje politika u stranim zemljama, i to ne samo u vezi sa Trampom, već i širom Evrope.

Prema deklasifikovanoj procjeni koju su 2022. godine sačinile američke obavještajne službe, Moskva je tiho usmjerila više od 300 miliona dolara političkim akterima širom svijeta. Pominju se i navodi o ruskoj operaciji uticaja u Albaniji, bez dodatnih detalja.

Procurjeli dokumenti koje je dobio Folou d mani sada toj slici dodaju novi sloj, uključujući konkretnu finansijsku mrežu koja je povezana sa ruskim interesima.

Tokom izbora u Albaniji 2017. godine, u kojoj su se za vlast borile vladajuća Socijalistička partija i konzervativna Demokratska partija, potonja se obratila američkom lobisti i bivšem operativcu Trampove kampanje Niku Muzinu kako bi imala prođu do vašingtonske političke elite.

Američki i albanski istraživački mediji Mader Džouns (Mother Jones) i BIRN otkrili su da Demokratska partija Albanije nije sama plaćala račun.

Dio novca došao je od lažne firme iz Škotske sa neupadljivim nazivom Binijata trejd LP (Biniatta Trade LP).

Dokumenti kompanije sugerišu da je povezana sa Rusijom, ali sve do sada nije se znalo ko se krije iza Binijate.

Novootkriveni dokumenti pokazuju da je kompanija bila dio mreže fiktivnih entiteta povezanih sa ruskim oligarhom Deripaskom i konglomeratom za metale i energetiku EN Plus (EN+) koji je on osnovao.

Deripaska se pojavio u jednoj od najznačajnijih istraga u novijoj istoriji SAD: istrazi specijalnog tužioca, sada pokojnog Roberta Milera, o ruskom miješanju u predsjedničke izbore 2016. godine.

Istraga, pokrenuta 2017. godine, ispitivala je veze između Rusije i pojedinaca povezanih sa Trampovom kampanjom.

Dio te istrage fokusirao se na odnos između bivšeg šefa Trampove kampanje Pola Manaforta i Deripaske, sa kojim je Manafort imao dugogodišnje poslovne veze.

Miler nikada nije optužio Deripasku, ali je istraga navela opsežne dokaze koji ukazuju na njega kao ključnu zakulisnu figuru u zlonamjernim naporima Rusije da vrši uticaj.

Novi tragovi iz dokumenata sugerišu da je domet oligarha išao dalje nego što se ranije mislilo — sve do Albanije i vašingtonske elite angažovane da pomogne u oblikovanju albanske demokratije.

DPA, EN+ i Deripaska nijesu dali odgovore na pitanja Folou d mani. Nije odgovorila ni Bijela kuća.

Vlada Crne Gore je 2009. i 2010, kad je na njenom čelu bio Milo Đukanović (DPS), izdala garancije za rad Kombinata aluminijuma Podgorica (KAP). Tokom 2013, ruska VTB i mađarska OTP banka aktivirale su garancije jer KAP, tada pod upravom ruskog oligarha Deripaske, nije mogao da vraća kredite, a građani Crne Gore su za "pale" garancije KAP-a direktno iz budžeta platili oko 126 miliona eura, dok se s uračunatim kamatama i troškovima ta brojka procjenjuje na preko 137 miliona eura.