Neprijatelim sukobima između špijunski zvaničnica i CIA u SAD-u

Konflikti između Američke Centralne obavještajne agencije (CIA) i Kancelarije direktora nacionalne obavještajne službe (ODNI) proširuju se, narušavajući saradnju na analizama kojima su predsjednici SAD godinama oslanjali.

Rojtersov izvor rekao je da CIA prekine svoje doprinosi obavještajnim procjenama, uključujući one koje se odnose na rat sa Iranom, a koje izrađuje kancelarija najvišeg obavještajnog zvaničnika.

Od strane CIA-e tvrdi da je Gabardina Grupa za inicijative direktora postupala nepromišljeno, zaobilazeći tradicionalne protokole za razmjenu podataka i skidanje oznake tajnosti. Kancelarija ODNI-ja kaže da je CIA uporno blokirala pristup te grupe obavještajnim podacima.

Rođena izazovnog trenutačna situacija za Trampovu administraciju, dok SAD upleteni su u sukob sa Iranom i suočavaju se s bezbjednosnim izazovima koji se žuju od kineskog vojnog širenja do ruskog rata protiv Ukrajine. To sugeriše da reforme sprovedene poslije 11. septembra 2001 nijesu okončale disfunkcionalnost sistema.

Gabard, direktorka nacionalne obavještajne službe, je prošle sedmice rekla da će se povući sa mjesta Trampove najviše obavještajne zvaničnice, navodeći bolest svog supruga. Danas Tramp saopštio je da će za vršioca dužnosti direktora nacionalne obavještajne službe imenovati šefa Federalne agencije za stambeno finansiranje Bila Pultija.

CIA i ODNI sada funkcionišu kao dvije odvojene analitičke strukture, a odnosi su se dodatno pogoršali početkom Gabardine dužnosti. U februaru 2025. ona osnovala Grupu za inicijative direktora s ciljem da „iskorijeni” navodnu politizaciju obavještajne zajednice, navode Rojtersov izvor.

Grupa je radila na skidanju oznake tajnosti sa dokumenata povezanih sa ubistvom bivšeg predsjednika Džona F. Kenedija, kao i na istrazi bezbjednosti glasačkih mašina i porijekla kovida-19. Trazili su podatke od CIA-a za završetak istraga koje je dodijelio ODNI.

Gabard smjenila dvojicu visokih zvaničnika CIA-e u maju 2025., dok oduzela bezbjednosne dozvole 37 sadašnjih i bivših zvaničnika, identitet prikrivenog operativca CIA-e koji služio u inostranstvu. Takođe je tvrdila da taj potez bio odmazda zbog obavještajne procjene iz 2017., prema kojoj je Rusija sprovela opsežnu operaciju uticaja kako bi predsjedničke izbore 2016. usmjerila u korist Trampa.

Tenzije između CIA-e i ODNI-ja izbile su u javnost prošlog mjeseca, kada je oficir CIA-e pred senatskim odborom rekao da je agencija toj grupi blokirala pristup obavještajnim podacima o porijeklu kovida-19. Takođe se pokrenuo istrag kancelarije generalnog inspektora obavještajne zajednice, nezavisnog nadzornog tijela smještenog u okviru ODNI-ja.