Vatrogasci upozorili da je rizik od novih požara u Španiji i Francuskoj visok, na Zapadnom Balkanu oluje donose grad

Naučnici navode da klimatske promjene izazvane ljudskim djelovanjem povećavaju intenzitet toplotnih talasa, suša i šumskih požara, ali i stvaraju uslove za iznenadne i razorne oluje, navodi agencija Rojters

Vatrogasci koji se bore protiv šumskih požara u Španiji i Francuskoj upozorili su danas da je rizik od novih požara u narednim danima veoma visok, iako se veliki požar u centralnoj španskoj provinciji Gvadalahara povukao, što je omogućilo dijelu stanovnika da se vrate kućama, prenosi novinska agencija Rojters.

Podaci pokazuju da su šumski požari ove godine zahvatili veću površinu u Evropi od godišnjeg prosjeka u protekle dvije decenije, dok je najbrže zagrijavajući kontinent na svijetu pretrpio tri gotovo uzastopna i izuzetno snažna toplotna talasa.

U Francuskoj, gdje su u utorak poginula dvojica vatrogasaca kada je njihov kamion zahvatio plamen u jugozapadnom regionu Žironda, vlasti su pozvale građane da ne koriste roštilje u područjima pogođenim vrućinama, ističući da devet od deset šumskih požara počinje, slučajno ili namjerno, ljudskom aktivnošću.

Na Zapadnom Balkanu opasnost se sa toplotnih talasa prebacila na oluje koje donose grad, u kojima je povrijeđeno više ljudi u Sjevernoj Makedoniji i na istoku Kosova.

Naučnici navode da klimatske promjene izazvane ljudskim djelovanjem povećavaju intenzitet toplotnih talasa, suša i šumskih požara, ali i stvaraju uslove za iznenadne i razorne oluje, navodi Rojters.

Rojtersov Monitor klime, interaktivni alat koji pruža podatke u realnom vremenu, pokazao je da se prosječna najviša temperatura širom zapadne Evrope prognozira na 26,6 stepeni Celzijusa, što je tri stepena iznad uobičajenog maksimuma za 22. jul u periodu od 1961. do 1990. godine.

Najgori šumski požar u Španiji ove godine zahvatio je, prema procjenama, 32.000 hektara u regionu Gvadalahare. Požar je počeo da se stabilizuje u utorak, nakon što je izazvao evakuaciju u 34 opštine i naredbe stanovnicima u još 14 opština da ostanu u kućama.

Vatrogasna služba INFOCAM iz Kastilje-La Manče saopštila je da je stanovnicima pet sela dozvoljen povratak, iako su druge mjere ograničenja ostale na snazi.

Premijer Španije Pedro Sančez, koji je danas posjetio region, rekao je da su Španiju ove godine već pogodila 22 velika šumska požara.

"Već smo dostigli 100.000 hektara prije nego što smo ušli u najkritičniji period godine za borbu protiv šumskih požara", rekao je.

"Da bi se to sagledalo u pravom kontekstu, riječ je o godišnjem prosjeku koji je Španija bilježila tokom protekle decenije", dodao je Sančez, navodeći da je potrebno učiniti više na sprečavanju požara.

Španska meteorološka agencija AEMET saopštila je da je opasnost od požara i dalje "veoma visoka ili ekstremna" u većem dijelu kontinentalne Španije i na Balearskim ostrvima, te da se očekuje njeno dodatno povećanje u narednim danima.

Agencija je pozvala građane da budu "krajnje oprezni", jer se aktuelni toplotni talas poklapa sa suvim olujama i saharskom prašinom.

Iako će temperature u četvrtak u pojedinim oblastima blago pasti, prognozira se da će suv zapadni vjetar izazvati novi talas vrućine u mediteranskim regionima, gdje bi u nekim područjima temperatura mogla dostići od 42 do 44 stepena.

Značajnije zahlađenje očekuje se od petka. Međutim, predah bi mogao biti kratkotrajan. Prognozira se da će temperature ponovo početi da rastu od nedjelje, dok bi se snažne vrućine mogle vratiti u veći dio Španije početkom naredne sedmice.

U Francuskoj je požar u jugozapadnom regionu Žironda uništio 100 hektara između Bordoa i Kap Ferea, zbog čega su vlasti danas evakuisale 600 ljudi u blizini sela Somos i preusmjerile saobraćaj prema popularnim plažama u okolini.

"Sve je veoma suvo. Čak i danas bilježimo nekoliko novih žarišta, uključujući jedno koje je prilično komplikovano", rekla je novinarima prefektkinja Žironde Sofi Broka.

"Zabraniću sve radove – radove u šumarstvu i sve druge poslove – u kojima se koriste motori sa unutrašnjim sagorijevanjem", dodala je.

Rizik od novih šumskih požara ostaje veoma visok na zapadu i jugozapadu Francuske do kraja sedmice, kao i na jugoistoku najmanje do četvrtka, saopštila je francuska meteorološka služba Meteo frans.

Niže temperature i slabiji vjetrovi pomogli su u gašenju požara koji je zahvatio 2.500 hektara u jugoistočnom regionu Var, oštetio desetine kuća i primorao 400 ljudi da napuste domove, saopštile su lokalne vlasti.

U Francuskoj je ove godine do sada izgorjelo 44.000 hektara, znatno više od prosjeka, rekao je ministar unutrašnjih poslova Loran Nujez u Žirondi, gdje je danas odao počast dvojici vatrogasaca poginulih prethodnog dana u borbi sa drugim požarom u tom području.

Zvaničnici su saopštili da još jedan požar bjesni u regionu Gornji Alpi, takođe na jugoistoku Francuske.

U Grčkoj, gdje se očekuju temperature iznad 41 stepena, vlasti su zabranile rad na otvorenom tokom najtoplijeg dijela dana. Na Kipru, koji je takođe naviknut na visoke ljetnje temperature, rad na otvorenom bio je zabranjen danas tokom popodnevnih sati.

U Skoplju, glavnom gradu Sjeverne Makedonije, 11 ljudi primljeno je u bolnicu, od kojih troje sa teškim povredama, nakon što je oluja u utorak uveče oborila drveće, oštetila krovove i izazvala nestanke struje širom zemlje, javili su lokalni mediji.

Putevi su bili blokirani, dok su neki gradovi ostali bez struje i vode.

Na Kosovu je Hidrometeorološki institut saopštio da se u srijedu očekuju nove oluje i upozorio na moguće udare groma, oštećenja elektroenergetske mreže, nestanke struje, poplave i materijalnu štetu.

Lokalni mediji prikazali su snimke odnesenih krovova, obilnih padavina i stanovnika koji su u utorak prekrivali automobile ćebadima kako bi ih zaštitili od grada.