Viljamar: “Nova” hrana mora biti bezbjedna

Crnogorski stručnjaci već učestvuju u brojnim naučnim mrežama i aktivnostima EFSA-e. To omogućava zemljama da se prije pristupanja upoznaju sa načinom funkcionisanja evropskog sistema bezbjednosti hrane

Evropski sistem hrane brzo se mijenja. Klimatske promjene, nove tehnologije i promjene u očekivanjima potrošača stvaraju nove mogućnosti, ali istovremeno otvaraju i nova pitanja koja zahtijevaju pouzdane naučne odgovore. Naša posjeta Crnoj Gori bila je dobra prilika da se neposredno upoznamo sa napretkom koji zemlja ostvaruje i da razgovaramo o tome kako možemo nastaviti zajednički rad, kaže Viktorija Viljamar, načelnica Jedinice za angažovanje i spoljne odnose Evropske agencije za bezbjednost hrane (EFSA).

Gosti iz EFSA sastali su se sa predstavnicima nadležnih organa za bezbjednost hrane, donosiocima politika i stručnjacima iz Crne Gore i drugih zemalja regiona.

“Ovakve razmjene su važne jer nam omogućavaju da uporedimo iskustva, razgovaramo o zajedničkim izazovima i učimo jedni od drugih”, ističe Viljamar.

Jedan od ključnih događaja bio je Nacionalni događaj podizanja svijesti, na kojem se razgovaralo o procesu pristupanja Crne Gore Evropskoj uniji. Jasna poruka proistekla iz tih razgovora bila je da je pouzdana nauka od suštinskog značaja, ali da je takođe potrebno komunicirati naučne informacije na način koji ljudi mogu razumjeti i kojem mogu vjerovati.

Predstavnici Jedinice za angažovanje i spoljne odnose Evropske agencije za bezbjednost hrane učestvovali su i na Expo događaju korisnika Instrumenta pretpristupne pomoći (IPA), koji je okupio zemlje kandidate i potencijalne kandidate za članstvo u EU sa državama članicama EU.

“Bilo je ohrabrujuće vidjeti napredak koji se ostvaruje širom regiona i spremnost za saradnju. Sveukupno, posjeta je potvrdila da smo izgradili čvrsto partnerstvo sa Crnom Gorom i da postoji zajednička posvećenost njegovom daljem jačanju”, naglašava Viktorija Viljamar.

Ona ističe da podrška zemljama koje se pripremaju za pristupanje Evropskoj uniji predstavlja važan dio rada EFSA-e. Kroz programe Instrumenta pretpristupne pomoći (IPA), koje finansira Evropska unija, sarađuju sa Crnom Gorom i drugim zemljama u pretpristupnom procesu na jačanju naučnih stručnih kapaciteta i sistema bezbjednosti hrane.

“Naša uloga nije samo pružanje tehničke podrške. Sarađujemo sa nadležnim nacionalnim organima, stvarajući mogućnosti za stručnjake da razmjenjuju znanja, razgovaraju o praktičnim iskustvima i uče od kolega iz cijele Evrope”, objašnjava Viljamar.

Prema njenim riječima, crnogorski stručnjaci već učestvuju u brojnim naučnim mrežama i aktivnostima EFSA-e. To doprinosi, kaže, jačanju stručnih kapaciteta, ali istovremeno omogućava zemljama da se prije pristupanja upoznaju sa načinom funkcionisanja evropskog sistema bezbjednosti hrane.

“Komunikacija je još jedan važan dio ove saradnje. Naučni savjeti su najdjelotvorniji kada ih ljudi razumiju, zbog čega sa našim partnerima radimo i na inicijativama kojima se informacije o bezbjednosti hrane čine jasnijim i pristupačnijim”, pojašnjava Viktorija Viljamar.

Ona ističe da se saradnja sa Upravom za bezbjednost hrane, veterinu i fitosanitarne poslove Crne Gore kontinuirano razvijala tokom godina i da se zasniva se na redovnom dijalogu i zajedničkom cilju: obezbjeđivanju visokog nivoa bezbjednosti hrane i zaštite potrošača.

“Kako se Crna Gora približava članstvu u Evropskoj uniji, ova saradnja postaje još važnija. Usklađivanje zakonodavstva predstavlja ključan korak, ali uspješna integracija u evropski sistem bezbjednosti hrane zavisi i od naučne stručnosti, institucionalnih kapaciteta i bliske saradnje između nadležnih organa”, ističe Viljamar.

Ona smatra posebno vrijednim učešće crnogorskih stručnjaka u naučnim mrežama EFSA-e. Rad sa kolegama iz cijele Evrope doprinosi sticanju iskustva i uspostavljanju trajnih profesionalnih veza koje će se nastaviti i nakon pristupanja Evropskoj uniji. Jedinica za angažovanje i spoljne odnose Evropske agencije za bezbjednost hrane sarađuje sa crnogorskim partnerima i u oblasti komunikacije, jer naučni dokazi imaju najveći uticaj kada su jasno objašnjeni i kada ih javnost razumije.

Viktorija Viljamar ističe da će EFSA nastaviti da pruža podršku sistemu hrane koji nije samo bezbjedan, već i održiviji, inovativniji i otporniji — sistemu koji može da odgovori na potrebe kako današnjih građana, tako i budućih generacija.

“Uloga EFSA-e ostaje ista: da pruža nezavisne naučne savjete koji donosiocima odluka pomažu u zaštiti potrošača i obezbjeđivanju bezbjednosti hrane. Ono što se mijenja jesu obim i složenost pitanja koja se od nas traži da procijenimo”, dodaje Viljamar ističući da su inovacije dobar primjer. Nova hrana i nove tehnologije imaju veliki potencijal, ali ih je potrebno i pažljivo procijeniti kako bi se inovacije mogle bezbjedno razvijati i uživati povjerenje javnosti.

Još jedan prioritet jeste pripravnost. Rizici u nastajanju mogu se brzo širiti i često se ne zaustavljaju na nacionalnim granicama. Zbog toga su saradnja, razmjena podataka i naučna razmjena važnije nego ikada, ističe Viljamar,

“Gledajući u budućnost, vjerujem da će EFSA nastaviti da ima ključnu ulogu pružanjem nezavisnih naučnih savjeta koji Evropi pomažu da odgovori na ove izazove, istovremeno podržavajući sistem hrane koji je bezbjedan, otporan i spreman za budućnost”, zaključuje Viktorija Viljamar.