CGO: 11 godina etičkog kodeksa poslanika, nijedna sankcija
Centar za građansko obrazovanje (CGO) objavio analizu „Parlamentarna etika bez odgovornosti”, koja pokazuje da sistem etičke odgovornosti poslanika u Skupštini Crne Gore od decembra 2014. do kraja 2025. godine nije proizveo nijednu sankciju.
Analizu su pripremili Miloš Knežević, Mira Popović Trstenjak, Melodie Tran Tuan, Oskar Berisha i Ivan Kašćelan. Od donošenja prvog Etičkog kodeksa podnijeto je ukupno pet prijava, ali nijedna nije rezultirala meritornom odlukom o tome da li je Kodeks prekršen. Od 2017. godine nije podnijeta nijedna nova prijava.
„Odsustvo prijava i sankcija ne može se tumačiti kao dokaz visokih etičkih standarda u Skupštini. Naprotiv, kada više od jedanaest godina postoji mehanizam koji gotovo da nije proizveo nijedan ishod, a posljednjih devet godina nije ni aktiviran, opravdano je postaviti pitanje da li taj mehanizam uopšte funkcioniše”, navodi CGO.
Prema analizi, o odgovornosti poslanika odlučuju kolege prijavljenog poslanika u politički sastavljenom Odboru za ljudska prava i slobode, dok o žalbi odlučuje Kolegijum predsjednika Skupštine. Građani, mediji i zaposleni u Skupštini nemaju mogućnost da neposredno podnesu prijavu. Za kršenje Kodeksa poslaniku se mogu izreći samo opomena ili javna opomena.
CGO navodi da tokom 2024. i 2025. godine Odboru nije dostavljena nijedna izjava o postojanju privatnog interesa, iako Kodeks propisuje tu obavezu.
CGO preporučuje izmjenu Etičkog kodeksa kroz precizno definisanje ključnih pojmova i kataloga povreda, širi raspon proporcionalnih mjera, proširenje kruga ovlašćenih podnosilaca prijava i uvođenje nezavisnog stručnog elementa u postupak odlučivanja. Predlaže i mehanizam za dostavljanje predmeta Agenciji za sprečavanje korupcije, tužilaštvu ili drugom nadležnom organu kada ponašanje poslanika može predstavljati i povredu zakona.
„Jedanaest godina bez ijedne meritorne odluke i devet uzastopnih godina bez ijedne prijave nijesu dokaz visokih etičkih standarda u Skupštini, već ozbiljan signal da sistem odgovornosti ne funkcioniše”, zaključuje CGO.
Izvori: CdM, Volim Podgoricu. Tekst je napisan u redakciji Informacija Crna Gora na osnovu navedenih izvora.
