Film: Ozon donosi novo lice Kamijevog klasika

<!—->

Kada se jedno od najuticajnijih djela 20. vijeka preseli na filmsko platno, očekivanja su ogromna. Upravo takav izazov preuzeo je Fransoa Ozon, koji se uhvatio u koštac sa romanom Alberta Kamija „Stranac“ i njegovim bezvremenim junakom – Mersoom. Rezultat je film koji od 23. aprila stiže u domaće bioskope, spreman da provocira, uznemiri i podstakne na razmišljanje.

Radnja ostaje vjerna Kamijevom svijetu: Alžir, 1938. godina, pod vrelim suncem koje kao da pojačava unutrašnju prazninu glavnog junaka. Merso je običan čovjek, tih, povučen, gotovo neprimjetan – sve dok njegova ravnodušnost ne postane njegov najveći „zločin“. Već na početku, na sahrani majke, on ne pokazuje emocije, čime narušava nepisana pravila društva. Ono što slijedi jeste niz događaja koji kulminiraju tragičnim činom na plaži, ali prava drama odvija se unutar samog lika.

Ozon ne pokušava da „objasni“ Mersoa – naprotiv, dodatno produbljuje njegovu misteriju. Kroz fragmentiranu strukturu scenarija, koji je podijeljen u tri cjeline, reditelj gradi portret savremenog čovjeka izgubljenog u svijetu bez jasnog smisla. Upravo ta egzistencijalna praznina, koju je Kami definisao kao apsurd, ostaje centralna nit i ove filmske verzije.

Glavnu ulogu tumači Benžamen Voazen, koji Mersoa igra suzdržano, gotovo hladno, ali upravo u toj tišini otkriva slojeve lika. Uz njega su Rebeka Marder kao Marija, Pjer Loten i legendarni Deni Lavan, čije prisustvo dodatno pojačava autentičnost filma.

Za Ozona, ova adaptacija nije bila samo umjetnički izazov, već i lično putovanje. Kroz istraživanje istorije francuske kolonizacije Alžira, ali i sopstvenih porodičnih korijena, reditelj je pokušao da pronađe dublji kontekst priče koja je generacijama ostavljala snažan utisak. Upravo zato film ne funkcioniše samo kao vjerna ekranizacija, već i kao reinterpretacija – pogled unazad, ali i u sadašnjost.

Zanimljivo je da „Stranac“ već ima jednu kultnu filmsku verziju – onu iz 1967. godine, koju potpisuje Lukino Viskonti, sa Marčelom Mastrojanijem u ulozi Mersoa. Međutim, Ozonova verzija ide korak dalje, pokušavajući da ovu priču približi savremenom gledaocu, bez gubitka filozofske dubine.

Kao i Kamijev roman, ovaj film postavlja pitanja – o smislu života, o društvenim normama, o krivici i ravnodušnosti. I upravo u tome leži njegova snaga.

<!—->