Fon der Lajen predstavila paket od 200 miliona eura za Grenland

EU jača prisustvo na Grenlandu u trenutku pojačanih tenzija zbog Trampovih zahtjeva i bezbjednosti na Arktiku

Predsjednica Evropske komisije Ursula fon der Lajen predstavila je danas investicioni paket od 200 miliona eura za Grenland, u nastojanju Evropske unije da poboljša odnose sa tim velikim ostrvom, poluautonomnom teritorijom Danske, članice EU i NATO-a.

„Grenland može da računa na EU“, rekla je fon der Lajen poslije potpisivanja deklaracije EU-Grenland sa premijerom Jens-Fredrik Nilsenom i danskom premijerkom Mete Frederiksen.

EU je posvetila veću pažnju Grenlandu otkako je američki predsjednik Donald Tramp počeo da insistira na tome da SAD treba da preuzmu kontrolu nad tim ostrvom iz bezbjednosnih razloga.

Šefica EK rekla je da će investiciono partnerstvo stvoriti nove mogućnosti i jaku i angažovanu EU na Grenlandu i Arktiku, „zato što je Grenland strateški saveznik i vjerni prijatelj“.

Cilj je da se pomogne Grenlandu da poboljša ribarenje, internet povezanost, hidroenergetske sisteme i upotrebu kritičnih minerala. Sredstva su takođe namijenjena za izgradnju stanova, podršku malim preduzećima i održivi turizam.

Trampovo uporno polaganje prava na to ostrvo izazvalo je zabrinutost oko suvereniteta i otpor lidera na Grenlandu i u Danskoj, te povećalo tenzije između NATO saveznika.

Danska i sedam njenih evropskih saveznika poslali su malu grupu vojnog osoblja na ostrvo u januaru, zvanično radi vojnih vježbi usmjerenih na jačanje arktičke bezbjednosti, ali sa očiglednom namjerom iskazivanja podrške suverenitetu Grenlanda.

Kao odgovor na to, Tramp je zaprijetio da će uvesti nove carine za sve njih – Dansku, Finsku, Francusku, Njemačku, Holandiju, Norvešku, Švedsku i Veliku Britaniju.

Oni su u saopštenju odgovorili da prijetnje carinama podrivaju transatlantske odnose i nose rizik od opasne nizlazne spirale, ističući da su posvećeni očuvanju svog suvereniteta.

Tramp je na kraju odustao kada je NATO pristao na bezbjednosni dogovor u arktičkoj oblasti.

Posjeta fon der Lajen poklapa se sa današnjim početkom vojnih vježbi 11 NATO zemalja na Grenlandu, koje uključuju oko 400 pripadnika vojske, među kojima su i specijalne snage iz Kanade, Danske i Finske, obučene da djeluju u arktičkim uslovima.

Američkih trupa nema u vježbama „Atlantski štit“, koje traju od 7. do 18. septembra.