UŽIVO Američki zvaničnik kaže da je primirje u ratu s Iranom “okončalo” neprijateljstva za potrebe roka o ovlašćenjima

Protivvazdušni sistemi aktivirani su u iranskoj prijestonici Teheranu kasno 30. aprila, nakon izvještaja o mogućem prisustvu dronova, javili su iranski mediji, prenosi Radio Slobodna Evropa (RSE).

Prema navodima novinskih agencija Tasnim i Fars, koje su povezane s Iranskom revolucionarnom gardom, u više dijelova grada čula se protivavionska paljba, dok su snage odgovarale na, kako je navedeno, "male letjelice i izviđačke dronove" iznad Teherana.

U prvim izvještajima nije bilo jasno da li je riječ o vojnoj vježbi ili o operativnoj reakciji na stvarnu prijetnju. Kasnije je saopšteno da su sistemi korišteni za djelovanje protiv vazdušnih objekata, ali bez dodatnih detalja o njihovom porijeklu ili da li je neka od letjelica oborena.

Iranski mediji su naveli da su aktivnosti prestale nakon približno 20 minuta te da se situacija u Teheranu vratila u normalu, bez izvještaja o materijalnoj šteti ili žrtvama.

Ovaj incident dolazi u vrijeme prekida direktnih sukoba između Irana i Sjedinjenih Američkih Država, nakon što je od 8. aprila na snazi primirje koje je zaustavilo eskalaciju vojnih aktivnosti između dvije strane.

Američko-iranski prekid vatre, koji je počeo početkom aprila, "okončao" je neprijateljstva između dvije strane za potrebe predstojećeg kongresnog roka o ratnim ovlašćenjima, izjavio je u četvrtak visoki zvaničnik administracije predsjednika Sjedinjenih Američkih Država (SAD) Donalda Trampa, prenosi agencija Rojters.

Tramp je do danas imao rok da okonča rat s Iranom ili da Kongresu obrazloži njegovo produženje, ali je najvjerovatnije da će taj datum proći bez promjene toka rata.

"Za potrebe Rezolucije o ratnim ovlašćenjima, neprijateljstva koja su počela u subotu, 28. februara, okončana su", rekao je zvaničnik, opisujući stav administracije.

Od početka krhkog prekida vatre prije više od tri sedmice nije bilo razmjene vatre između oružanih snaga SAD i Irana, dodao je zvaničnik.

Ranije su analitičari i saradnici u Kongresu rekli da očekuju da Trump obavijesti Kongres da planira produženje od 30 dana ili da ignoriše rok, uz argument administracije da prekid vatre označava kraj sukoba.

Zakon iz 1973. godine omogućava predsjedniku da 60 dana vodi vojnu akciju prije nego što je okonča, zatraži odobrenje Kongresa ili zatraži produženje od 30 dana na osnovu "neizbježne vojne nužde" radi bezbjednosti oružanih snaga.

Rat s Iranom počeo je vazdušnim napadima koje su Izrael i SAD pokrenuli 28. februara. Tramp je 48 sati kasnije formalno obavijestio Kongres o sukobu, čime je pokrenut rok od 60 dana, koji ističe 1. maja.

Ministar odbrane SAD Pit Hegset rekao je u četvrtak na saslušanju u Senatu da razumije da je rok od 60 dana zaustavljen tokom primirja. Opozicione demokrate su to osporile, navodeći da ne postoji takva zakonska odredba.

Ustav SAD propisuje da samo Kongres, a ne predsjednik, može proglasiti rat, ali se to ograničenje ne primjenjuje na operacije koje administracija predstavlja kao kratkoročne ili kao odgovor na neposrednu prijetnju.

Trampova Republikanska stranka ima tijesnu većinu u oba doma Kongresa. Demokrate su od početka rata pokušavale da usvoje rezolucije kojima bi primorale Trampa da povuče američke snage ili dobije odobrenje Kongresa.

Iran je na napade SAD i Izraela od 28. februara odgovorio vlastitim udarima na Izrael i zalivske države u kojima se nalaze američke baze. Američko-izraelski napadi na Iran i izraelski napadi u Libanu ubili su hiljade ljudi i raselili milione.